LIVE: Op de brommer naar Berlijn…

De afgelopen weken ben ik bezig geweest met het plannen van een tripje naar Berlijn. Niet met de auto of de trein, maar… op mijn oude bromfiets, een Honda CD50 uit 1972! Hoewel dit een oerdegelijk en betrouwbaar apparaatje is, is de afstand Deventer-Berlijn-Deventer natuurlijk wel iets anders dan naar het werk op en neer.
Ik ben dus flink bezig geweest om de brommer tiptop in orde de brengen (nieuwe tandwielenset, nieuwe banden, oliewissel, remschoenen enz.) en heb een paar lange testritten gemaakt met een speciaal hiervoor geknutseld aanhangertje: een lichtgewicht eenwielertje voor reserve-onderdelen, gereedschap en slaapspullen. Natuurlijk gaan er altijd alleen die dingen kapot die je niet mee hebt genomen, maar ik heb dan in ieder geval mijn best gedaan…

Komende woensdagochtend zal ik vertrekken en als alles goed gaat verwacht ik donderdagavond na twee etappes van ongeveer 300km in een smoezelig maar goedkoop hotel (zuunige Holländers!) in Berlijn aan te komen. Daar zal ik een volledige dag rondrijden-/hangen om vervolgens zaterdag door te rijden naar Kollase, een piepklein gehuchtje bij de Lűneburger Heide om daar het Pinksterweekend met familie en vrienden rondom het kampvuur te zitten. En dan maandag en dinsdag weer in twee etappes terug naar Deventer. Een totale afstand van zo’n 1300km! Dat is het plan, maar je weet natuurlijk nooit wat je onderweg allemaal tegen- /overkomt…

Een aantal mensen heeft mij gevraagd of ze mijn tripje ook ergens konden volgen, en hoewel dit eigenlijk een sterrenkunde-blog is leek me het wel een handig en makkelijk bereikbaar plekje om onderweg wat foto’s te plaatsen. Voor wie het leuk vindt: kijk de komende week af en toe op deze site voor updates. (Onder voorbehoud, want misschien heb ik onderweg wel helemaal geen tijd, zin of voldoende internetverbinding om elke dag iets te plaatsen!)

Dag 1. Jetzt geht’s los!


Update 19:40u. 

Nadat ik Deventer uitreed begon het tegen alle voorpellingen in… te regenen. Jawel, eerst een beetje gemiezer, maar bij Denekamp kwam het zelfs even met bakken naar beneden. Ik heb daar een half uurtje in een bushokje geschuild, maar daarna kwam het zonnetje tevoorschijn en kon ik mezelf richting Nordhorn weer droogrijden. Ergens bij Diepholz heb ik een pauze in het bos gehouden waar ik mijn laatste natte spullen (sokken) mooi te drogen kon hangen in de zon:

Uiteindelijk ben ik na 325km brommen in een “hooihotel” in Langlingen (net voorbij Hannover) beland, en vanavond slaap ik hier dus in het hooi. Fotootje uploaden lukt helaas niet vanwege de brakke verbinding, maar geloof maar dat ik het prima voor elkaar heb met een paar koude Radebergers in de koelkast. Het brommertje doet het trouwens perfect en heeft geen enkele moeite met het aanhangertje.

Morgen een beetje uitslapen en dan 250km naar Spandau, een voorstadje van Berlijn.

Dag 2: De DDR in.

Omdat gisteren de gemiddelde snelheid wat hoger lag dan verwacht, heb ik vanochtend lekker rustig aangedaan en ben ik pas om een uurtje of 10 uit Langlingen vertrokken. Echt spectaculair was het landschap het eerste stuk niet te noemen, maar een paar kilometer na de Volkswagenfabrieken in Wofsburg merk je dat je een “ander” gebied inrijdt, een beetje zoals van Vlaanderen naar Wallonië. En als je dan een paar huizenblokken zoals deze ziet:

…dan weet je: je bent in de voormalige DDR. In verschillende dorpjes kom je ze nog tegen, tussen de oude vakwerkhuisjes ineens zo’n 3 verdiepingen betondoos, op de gekste plekken. Het is een interessant gebied om doorheen te rijden, alhoewel de wegen toch wel wat minder zijn: het aanhangertje stuitert soms achter de brommer aan (xxl kinderkopjes!), en bij een pauze bleek zelfs dat ik door het getril mijn linker achterknipperlicht verloren ben!

Maar dat mag de pret niet drukken, want zoals je ziet was de route geweldig en na 250km ben ik dan toch aangekomen bij Hotel & City Camping in… Berlijn!! Morgen de stad in.

Dag 3: Over de Muur

Vandaag de hele dag in Berlijn-stad geweest, zonder aanhangertje – die kon mooi in de hotelkamer achterblijven, dus lekker wendbaar in het drukke stadsverkeer. Ik had verwacht nog wel wat Trabantjes en Schwalbes te zien, maar dat viel tegen. Misschien 3 Trabi’s, gehuurd door toeristen en welgeteld 1 Schwalbe (met een wonderschone bestuurster erop, dat wel). Ook in Berlijn rijden ze tegenwoordig allemaal op Vespa’s…

De eerste stops waren wat bekende en vooral minder bekende overblijfselen van de Berlijnse muur. Er is namelijk verbazingwekkend weinig van over en naast een paar overbekende (en daardoor druk bezochte) delen staan er ook nog een paar verborgen restanten in struikjes, in achterbuurten en dergelijke. En met een brommertje kan je natuurlijk overal komen…

Stukje verborgen Berlijnse muur

Beschilderd stuk muur bij de ‘East Side Gallery’.

Daarnaast heb ik nog een bezoek gebracht aan het natuurhistorisch museum, iets wat van kinds af aan al op mijn verlanglijstje staat, en eigenlijk dé reden voor mij om naar Berlijn te komen. In dit ‘Museum fűr Naturkunde’ zijn een paar van de beroemdste fossielen ter wereld te zien: het beste Archaeopteryx-fossiel, een grotendeels complete Brachiosaurus (13m hoog!), een Tyrannosaurus rex, enz. enz. Ik heb alleen in de hoofdzaal al een uur of twee rondgekeken, een compleet walhalla voor de dino-liefhebber. Ook de rest van het museum is prachtig, lekker ouderwets met rijen houten vitrinekasten vol mooie fossielen. Heerlijk!

Het 13 meter hoge skelet van Brachiosaurus (of Giraffatitan voor de puristen). Op de achtergrond een afgietsel van een Diplodocus.

Vervolgens de resterende uurtjes nog langs wat bekende gebouwen gereden, zoals de enorme DDR zendtoren de Fernsehturm, de Rijksdag en natuurlijk de Brandenburger Tor!

Eén van de laatste stukken Muur, aan de Bernauer Strasse.

Uiteindelijk heb ik zelfs binnen Berlijn heel wat kilometers gemaakt vandaag, zo’n 55 kilometer. Ook veel opmerkingen gekregen over de brommer. Aan het kenteken te zien kwam hij niet uit Duitsland, dus mensen wilden wel even weten waar ik met dat ding vandaan kwam… Kortom: zeker 5 keer voor gek uitgemaakt vandaag. Nice!

En morgen weer een lange-afstandrit (200km), naar Kollase!

Dag 4: Im Wendland gibt’s alles!

Vandaag de rit naar het voor mij overbekende Kollase, een piepklein gehuchtje tussen de Lüneburger Heide en rivier de Elbe, waar jaarlijks een sterrenkijkweekend wordt georganiseerd. De rit er naartoe vanaf Berlijn is voor brommerrijders geen pretje: het is één en al klinkerwegen, kinderkopjes en asfalt-met-gaten. Het aanhangertje (en mijn bips) hadden het zwaar. Hoe verder je naar het westen rijdt, hoe beter het wordt. Een welkome tussenstop was een bezoek aan Kampehl, een klein dorpje halverwege. In het kerkje aldaar is de mummie van ‘Ritter Kahlbutz’ te zien, een 313 jaar geleden overleden ridder. Er hangt een hele legende omheen en volgens de gids zou de wetenschap ‘nog steeds geen enkele verklaring hebben’ voor zijn natuurlijke mummificatie… Uit beleefdheid ben ik de discussie maar niet aangegaan.
De man ligt in een kist met glazen deksel en is goed van zeer dichtbij te bekijken.

Ritter Kahlbutz, Kampehl.

Tussenstop 2 was bij de ‘Dömitzer Eisenbahnbrücke’ een spoorbrug over de Elbe van bijna 150 jaar oud die in de 2e wereldoorlog verwoest werd. Omdat direct na de oorlog Duitsland opgedeeld werd in Oost en West is de brug nooit herbouwd. Eén lang gedeelte boven de uiterwaarden van de westoever is nog bewaard gebleven en staat nog steeds als een doelloze roestige brug in het landschap. De brug werd al snel een symbool van de Duitse opsplitsing. Vandaag de dag is het een prachtig momument en echt een bezoekje waard!
 


En rond 16:00 kwam ik in Kollase aan! (foto: Steven Lantinga)

Nailed it.

Dag 5: Kollase!

 

Aardig: de bromfiets mocht gewoon binnen in de hotel-lobby staan!


Hooihotel Gut Kollase is een soort tweede thuis voor mij, ik kom er al meer dan 10 jaar! Maar mijn vrouw en kind zijn er nog nooit geweest, en dat moest maar eens veranderen. Een stel andere Kollase-gangers dacht daar hetzelfde over en zo onstond het idee voor een ‘Kollase Familien Edition’. Helaas moest één gezin afhaken vanwege een gebroken sleutelbeen, maar met 8 man totaal was het een mooi groepje. Zaterdag ben ik samen met twee kinderen en mijn waarneemmaatje/surrogaatbroer Steven naar Govelin gereden, één van de allerlaatste plekken waar de superzeldzame roggelelie nog voorkomt. Deze bloeit in weliswaar juni, maar we moesten het toch even proberen. Uiteindelijk wel veel vuurstenen, beestjes en een heupbot van een ree(?) gevonden, maar geen roggelelies. De omgeving zelf maakte veel goed: glooiende roggevelden en een strakblauwe lucht.

Op zoek naar roggelelies (foto: Steven Lantinga)

Mestkevers! (Foto: Steven Lantinga)

Hierna natuurlijk weer pizza’s gegeten bij Hans Christian (ook een traditie bij ieder Kollase-bezoek), en ’s avonds laaide het kampvuur weer hoog op. Andreas kwam weer speciale biertjes langsbrengen, er kwam toch nog een telescoopje naar buiten, en de ook de whisky vloeide weer rijkelijk. Kollase zoals we het kennen!

Dag 6: Rückfahrt…

De laatste dag van de trip. Na een ontbijtje in de zon alle spullen weer in het aanhangertje gestopt en aan het eind van de ochtend reed ik richting de laatste tussenstop: het voormalig concentratiekamp Bergen-Belsen, niet eens zo heel ver van Kollase vandaan. Van het kamp zelf is behalve wat fundamenten niks meer over, maar het is een bizar gevoel om op zo’n beladen plek rond te wandelen (het kamp is nu een vrij toegankelijk park, met museum). Bordjes met daarop aangegeven waar het crematorium stond, massagraven met duizenden doden. Goed herkenbare punten zoals een waterput (dezelfde die je zojuist op een gruwelijke foto in het museum zag) maken het een heel vreemde plek om zelf te staan. Er was vanwege 2e Pinksterdag sowieso bijna niemand in het hele park, en dat gaf een sfeertje wat ik niet zo snel zou vergeten. Ik heb er bijna 2 uur rondgelopen.

Eén van de vele massagraven in voormalig kamp Bergen-Belsen. “Hier Ruhen 1000 Tote – April 1945”.

Tijd voor het laatste stuk rijden.
Ik was eigenlijk van plan om het stuk Kollase – Deventer (400km) in twee etappes te rijden met een overnachting halverwege, maar na een uurtje toeren dacht ik dat gewoon meteen doorrijden naar huis best te doen zou zijn. De TomTom gaf aan dat ik dan rond 21:30u in Deventer aan zou komen. Vermoeiend, maar best te doen volgens mij. En inderdaad, dat ging eigenlijk prima. Lekker doorrijden op de Bundesstrassen, en om een uurtje of 8 was ik al in Nordhorn aan de grens. Nog twee uurtje tuffen in de avondschemering en precies om 22.00u was ik weer thuis.

Ik heb net berekend dat ik de afgelopen dagen meer dan 1300km heb gereden, en ongeveer 33 uur netto op de brommer gereden heb. Afgezien van het losgetrilde knipperlicht heb ik geen enkel probleem met de brommer gehad en het oude beestje loopt nog net zo mooi als toen ik vorige week vertrok.

Hulde voor meneer Honda!

Kortste dag van het jaar, solargraph klaar!

Op de langste dag van het jaar, 21 juni, heb ik een kleine zelfgemaakte pinhole camera (een bierblikje met prikgaatje en daarin een stukje fotopapier) op ons dak geplaatst. Door dat piepkleine gaatje werd vervolgens zes maanden lang(!) het licht van de zon geprojecteerd en vasgelegd op het stukje fotopapier. Omdat de zon elke dag een stukje lager aan de hemel komt te staan, trekt hij elke dag een lichtspoor onder het spoor van de vorige dag. Zes maanden lang, van de langste tot de kortste dag, elke dag een nieuw spoor op het fotopapier. Omdat zo’n camera tijdens die hele periode natuurlijk niet mag bewegen, heb ik hem met een hoop ducttape vastgemaakt aan een zwaar stuk ijzer. En dat was genoeg, want hij heeft zelfs een herfststorm doorstaan zonder van z’n plek te raken! 

Gisteren heb ik het fotopapier in een donkere kamer uit het blikje gehaald in ingescand, met onderstaand resultaat. Je ziet duidelijk alle dagbogen van de zon, van oost naar west. Waar de sporen onderbroken zijn was het bewolkt.

Meer informatie over de werking en het maken van een solargraph: https://www.natuurfotografie.nl/hoe-maak-je-een-solargraph/

Het grote 2017 eclips-verslag (inclusief video)

Hier dan eindelijk het volledige verslag van de zonsverduistering van 21 augustus 2017, welke we prachtig hebben kunnen zien vanaf de prairie in Wyoming, USA. De eclips was een belangrijk onderdeel van de camper-roadtrip die ik samen met mijn vrouw en zoon (8) door het westen van de Verenigde Staten maakte. De planning begon al minstens een jaar van tevoren met het reserveren van een camping in de totaliteitszone. Het oosten van Wyoming had klimatologisch gezien de beste papieren voor helder weer, maar het is ook één van de dunst bevolkte en minst toeristische gebieden in Amerika. Er zijn daar dus nauwelijks campings en vanwege de verwachte megadrukte op de dag van de verduistering stond het vastleggen van de overnachtingen rondom ‘eclipse day’ bovenaan het lijstje. We kozen voor een kleine camping in Lusk, een piepklein stadje in een verder totaal verlaten omgeving. Eigenaren Bruce en Jane hadden slechts vaag over de aankomende eclips gehoord en begrepen in eerste instantie niet goed waarom mensen in hemelsnaam meer dan één dag kwamen overnachten in Lusk, en dat ook nog een jaar van tevoren gingen reserveren (de maanden erna werd ze dat overigens wel duidelijk)!

Ongeveer halverwege onze roadtrip kwamen we op 19 augustus aan in Lusk. De kleine camping stond al redelijk vol met eclipsgangers en ook mede-eclipsjager Harro, waarmee we vóór aanvang van de reis al op deze plek hadden afgesproken, was al met vrouw en kind aanwezig. We deelden met onze kleine campervans één kampeerplek. Dat kon makkelijk, want kampeerplaatsen in Amerika zijn ingericht op megagrote kampeerbussen, formaatje touringcar (waar dan weer een auto achter gehangen wordt).

Met onze kleine campervans op één plek: gezellig!

In het midden campingeigenaar Bruce. Geweldige, markante kerel. En ja, dat is allemaal zijn eigen haar.

Naast ons op de camping zaten Ron en Kate; zij waren vanuit Louisiana naar Lusk gekomen voor de eclips én voor een bezoek aan hun vriend Tim, de eigenaar van een grote ranch vlakbij. We raakten met ze in gesprek en ze nodigden ons uit om de verduistering te komen bekijken op de ranch. Nu bleek die ranch ook nog eens precies ten zuiden van Lusk te liggen, vrijwel tegen de centrumlijn van het eclipspad. Dat zagen we wel zitten! Op 20 augustus, de dag voor de verduistering, werden we ontzettend gastvrij ontvangen bij Tim thuis en zijn we samen met een klein groepje gasten, waaronder Ron en Kate, met Jeeps en kleine 4WD-terreinwagens het gebied gaan ‘verkennen’ op zoek naar de ideale spot voor de volgende dag. Het landgoed was enorm; ik weet niet meer hoeveel acres het waren maar vanaf de hoogste heuvel van het terrein kon je rondom tot op de horizon kijken; allemaal van Tim. Waanzinnig. Eigenlijk was er op de hele ranch geen slechte waarneemplek te vinden, maar de top van de hoogste heuvel was gewoon perfect. 360 graden rondom zicht, en echt in the middle of nowhere; ideaal! Deze plek zou het worden. De weersverwachting was ook prima, dus wat kon er nog mis gaan…?

DE heuvel

Lees verder

Nou, daar is ‘ie dan: mijn foto van de USA eclipse 2017

Omdat ik tijdens de totale zonsverduistering in Lusk, WY de afstandsbediening voor mijn camera vergeten was (ja echt, vraag maar niet verder), heb ik de eclips noogedwongen gefilmd met de Nikon D3200 i.c.m. een 600mm spiegellens. Dat filmpje is supergaaf geworden (komt nog, vraag maar niet verder), maar ik wilde toch ook wel graag een mooie foto om in te lijsten. Ik heb daarom verschillende lage resolutie videoframes van de totaliteit gecombineerd tot een reeks van 4 verschillend belichte plaatjes. Emil Kraaikamp heeft voor mij deze 4 opnames weer gestapeld en samengevoegd tot een soort HDR opname, in een veel hogere resolutie en vrijwel zonder ruis. Die HDR heb ik nog een beetje getweaked en dit is het resultaat. Het is vanwege de beperkte data (en mijn eigen onkunde v.w.b. beeldbewerking geen top-opname geworden, maar het ik vind hem toch best inlijst-geschikt geworden. Met natuurlijk 1000x dank voor Emil!

Solargraph van de totale zonsverduistering (USA)

Solargraph van de zonsverduistering in Lusk, WY. Klik voor grotere versie

Voor de eclips in Wyoming op 21 augustus heb ik een kleine pinhole-camera gemaakt voor een solargraph; een eenvoudig houten doosje met een velletje fotopapier erin, en een piepklein speldenprikgaatje in een stukje alufolie waar het licht door naar binnen kan – een camera obscura. Dit kistje heb ik ongeveer 2 uur vóór de verduistering ergens tussen een stapeltje stenen gezet en de opname gestart door een plakbandje voor het prikgaatje weg te halen.

In de loop van een aantal uren heeft de zon een spoor over de opname getrokken. Het is die hele periode onbewolkt geweest en behalve het moment van de eclips zelf is er geen helderheidsdip in de opname te zien. Je ziet heel duidelijk op welk moment de verduistering totaal was (de corona is uiteraard veel te zwak om zichtbaar te zijn), maar je ziet op de foto nog iets opvallends: aan het begin van de verduistering (links) verzwakt het spoor heel gelijkmatig, maar aan het einde van de verduistering is het spoor duidelijk helderder aan de bovenkant. Dit heeft te maken met hoe de maan voor de zon langs beweegt, het pad van de zon langs de hemel, en aan welke kant van de maan het laatste en eerste stukje zonlicht zichtbaar was. 

Omdat de belichtingstijd voor een solargraph erg kort was (hooguit 4 uurtjes) en omdat de gedeeltelijk verduisterde zon ook niet bepaald veel licht afgeeft, moest ik het contrast achteraf enorm verhogen om iets van de voorgrond zichtbaar te maken, vandaar de ruis. Op het originele velletje fotopapier is zelfs helemaal niets van de boom te zien, pas na flink schuiven aan de contrastknoppen in Photoshop kwam het silhouet tevoorschijn.

 

Tekeningen in de Sterrengids 2018

Het blijft toch wel leuk om je eigen werk in een boek afgedrukt te zien staan. In de Sterrengids 2018 staan maar liefst zes van mijn tekeningen; twee Perseïdentekeningen, twee maantekeningen en twee deekskytekeningen (NGC 891 en M35). De Sterrengids was (zeker in het pré internet-tijdperk) voor mij een soort sterrenkijkbijbel, en daarom is het extra leuk om jezelf er in terug te zien!

www.sterrengids.nl

Tekening van de Perseïden meteorenzwerm in de Sterrengids 2018

Eerste fotootje zonsverduistering Lusk, WY

Net thuisgekomen van een waanzinnige roadtrip door het westen van de VS, mét op 21 augustus de totale zonsverduistering vanaf een heuveltop op een ranch bij Lusk, Wyoming. Omdat ik natuurlijk weer een essentieel onderdeel van de foto-uitrusting moest vergeten (ja echt, verslag volgt nog), heb ik in plaats van foto’s twee video’s geschoten met de DSLR. Hier alvast een beeldje uit één van die filmpjes: het einde van de totaliteit. (Beetje aan de contrastschuifjes getrokken om het plaatje op de visuele indruk te laten lijken). Het was een prachtige eclips vanaf een ronduit magische waarneemplek!

Wordt vervolgd, nu eerst slapen…

Spiegelsignalen uit de ruimte: Iridium 11

Wie regelmatig naar de sterrenhemel kijkt heeft ze misschien wel eens gezien: satellieten die tijdens het overvliegen opeens zeer helder worden en meteen weer afzwakken.  Meestal zijn dit zogenaamde Iridium-satellieten, een vloot van 66 stuks bedoeld voor o.a. satelliettelefonie. Deze apparaten hebben zeer grote zonnepanelen die het zonlicht kunnen terugkaatsen naar de Aarde waardoor ze een paar seconden lang als enorm felle stip te zien zijn. Gisteren vloog Iridium 11 over en omdat de zonnepanelen precies gunstig stonden ten opzichte van de zon was onderstaand verschijnsel het gevolg: een verheldering tot magnitude -8.2 binnen enkele seconden! Foto is gemaakt door een 50mm lens op een volgende Polarex montering. IS0 400, f/4, 30 sec.

Iridium flare (Iridium 11)

Close-up

Een Iridium satelliet

 

Vakantiefoto’s! La Palma 2017

En dan nu een stukje vakantie-napret: een willekeurige selectie van foto’s die ik maakte tijdens mijn laatste bezoekje aan La Palma, afgelopen maart. Ik verbleef  in een vakantiehuisje te noorden van Las Tricias, genaamd Mil Estrellas (Duizend Sterren, kan het toepasselijker?). Meer info: www.mil-estrellas.com

Klik op “lees verder” om alle foto’s te zien.

Lees verder

NGC 2024 “Flame Nebula” vanaf La Palma

Tijdens mijn vakantie naar La Palma heb ik twee (en een halve) nacht waargenomen bovenop de berg. Op een hoogte van 2300m is de hemel namelijk nog nét een tikje transparanter en de seeing nét een tikje beter dan bij het vakantiehuisje (op 500m), dus in theorie zou je nét iets meer details moeten kunnen zien. Zondagnacht had ik al waargenomen bij het huisje en sloeg ik steil achterover van het beeld van NGC 2024, waarvan ik natuurlijk meteen een schets maakte. Maar omdat ik die avond nog veel meer objecten wilde bekijken en schetsen, toonde de schets na afloop toch lang niet alles wat er te zien was door de telescoop. Daarom nam ik me voor om de volgende avond eens écht goed voor dit object te gaan zitten en alles uit de kijker te persen op de beste waarneemlocatie denkbaar: de bergtop.

Om 23:00 begon ik met het intekenen van de omgevingssterren en pas twee en een half uur later was ik klaar met de laatste nevelveeg. De enige schets waar ik ooit langer over deed was die van het Fornax Galaxy Cluster, maar daar stonden ook zowat 20 stelsels tegelijkertijd in beeld. Gek genoeg viel de hinder van de felle ster Alnitak in hetzelfde beeldveld heel erg mee, waarschijnlijk omdat zijn gloed door de uitstekende transparantie niet door het halve beeld werd verstrooid. Natuurlijk waren wel de 6 spikes van de vangspiegelophanging te zien.

In plaats van te scannen heb ik de tekening thuis gefotografeerd. Door het licht iets van de zijkant op het papier te laten schijnen krijgt de achtergrond een gloed die goed overeenkomt met de zachte gloed van de felle ster. (Wat ik me te laat bedacht is dat je een negatief getekende schets juist van de andere kant moet belichten voor het juiste effect in het positieve eindresultaat, dus dat moest wel een keer overnieuw…)