Categorie archief: Geen categorie

Kortste dag van het jaar, solargraph klaar!

Op de langste dag van het jaar, 21 juni, heb ik een kleine zelfgemaakte pinhole camera (een bierblikje met prikgaatje en daarin een stukje fotopapier) op ons dak geplaatst. Door dat piepkleine gaatje werd vervolgens zes maanden lang(!) het licht van de zon geprojecteerd en vasgelegd op het stukje fotopapier. Omdat de zon elke dag een stukje lager aan de hemel komt te staan, trekt hij elke dag een lichtspoor onder het spoor van de vorige dag. Zes maanden lang, van de langste tot de kortste dag, elke dag een nieuw spoor op het fotopapier. Omdat zo’n camera tijdens die hele periode natuurlijk niet mag bewegen, heb ik hem met een hoop ducttape vastgemaakt aan een zwaar stuk ijzer. En dat was genoeg, want hij heeft zelfs een herfststorm doorstaan zonder van z’n plek te raken! 

Gisteren heb ik het fotopapier in een donkere kamer uit het blikje gehaald in ingescand, met onderstaand resultaat. Je ziet duidelijk alle dagbogen van de zon, van oost naar west. Waar de sporen onderbroken zijn was het bewolkt.

Meer informatie over de werking en het maken van een solargraph: https://www.natuurfotografie.nl/hoe-maak-je-een-solargraph/

Het grote 2017 eclips-verslag (inclusief video)

Hier dan eindelijk het volledige verslag van de zonsverduistering van 21 augustus 2017, welke we prachtig hebben kunnen zien vanaf de prairie in Wyoming, USA. De eclips was een belangrijk onderdeel van de camper-roadtrip die ik samen met mijn vrouw en zoon (8) door het westen van de Verenigde Staten maakte. De planning begon al minstens een jaar van tevoren met het reserveren van een camping in de totaliteitszone. Het oosten van Wyoming had klimatologisch gezien de beste papieren voor helder weer, maar het is ook één van de dunst bevolkte en minst toeristische gebieden in Amerika. Er zijn daar dus nauwelijks campings en vanwege de verwachte megadrukte op de dag van de verduistering stond het vastleggen van de overnachtingen rondom ‘eclipse day’ bovenaan het lijstje. We kozen voor een kleine camping in Lusk, een piepklein stadje in een verder totaal verlaten omgeving. Eigenaren Bruce en Jane hadden slechts vaag over de aankomende eclips gehoord en begrepen in eerste instantie niet goed waarom mensen in hemelsnaam meer dan één dag kwamen overnachten in Lusk, en dat ook nog een jaar van tevoren gingen reserveren (de maanden erna werd ze dat overigens wel duidelijk)!

Ongeveer halverwege onze roadtrip kwamen we op 19 augustus aan in Lusk. De kleine camping stond al redelijk vol met eclipsgangers en ook mede-eclipsjager Harro, waarmee we vóór aanvang van de reis al op deze plek hadden afgesproken, was al met vrouw en kind aanwezig. We deelden met onze kleine campervans één kampeerplek. Dat kon makkelijk, want kampeerplaatsen in Amerika zijn ingericht op megagrote kampeerbussen, formaatje touringcar (waar dan weer een auto achter gehangen wordt).

Met onze kleine campervans op één plek: gezellig!

In het midden campingeigenaar Bruce. Geweldige, markante kerel. En ja, dat is allemaal zijn eigen haar.

Naast ons op de camping zaten Ron en Kate; zij waren vanuit Louisiana naar Lusk gekomen voor de eclips én voor een bezoek aan hun vriend Tim, de eigenaar van een grote ranch vlakbij. We raakten met ze in gesprek en ze nodigden ons uit om de verduistering te komen bekijken op de ranch. Nu bleek die ranch ook nog eens precies ten zuiden van Lusk te liggen, vrijwel tegen de centrumlijn van het eclipspad. Dat zagen we wel zitten! Op 20 augustus, de dag voor de verduistering, werden we ontzettend gastvrij ontvangen bij Tim thuis en zijn we samen met een klein groepje gasten, waaronder Ron en Kate, met Jeeps en kleine 4WD-terreinwagens het gebied gaan ‘verkennen’ op zoek naar de ideale spot voor de volgende dag. Het landgoed was enorm; ik weet niet meer hoeveel acres het waren maar vanaf de hoogste heuvel van het terrein kon je rondom tot op de horizon kijken; allemaal van Tim. Waanzinnig. Eigenlijk was er op de hele ranch geen slechte waarneemplek te vinden, maar de top van de hoogste heuvel was gewoon perfect. 360 graden rondom zicht, en echt in the middle of nowhere; ideaal! Deze plek zou het worden. De weersverwachting was ook prima, dus wat kon er nog mis gaan…?

DE heuvel

Lees verder

Solargraph van de totale zonsverduistering (USA)

Solargraph van de zonsverduistering in Lusk, WY. Klik voor grotere versie

Voor de eclips in Wyoming op 21 augustus heb ik een kleine pinhole-camera gemaakt voor een solargraph; een eenvoudig houten doosje met een velletje fotopapier erin, en een piepklein speldenprikgaatje in een stukje alufolie waar het licht door naar binnen kan – een camera obscura. Dit kistje heb ik ongeveer 2 uur vóór de verduistering ergens tussen een stapeltje stenen gezet en de opname gestart door een plakbandje voor het prikgaatje weg te halen.

In de loop van een aantal uren heeft de zon een spoor over de opname getrokken. Het is die hele periode onbewolkt geweest en behalve het moment van de eclips zelf is er geen helderheidsdip in de opname te zien. Je ziet heel duidelijk op welk moment de verduistering totaal was (de corona is uiteraard veel te zwak om zichtbaar te zijn), maar je ziet op de foto nog iets opvallends: aan het begin van de verduistering (links) verzwakt het spoor heel gelijkmatig, maar aan het einde van de verduistering is het spoor duidelijk helderder aan de bovenkant. Dit heeft te maken met hoe de maan voor de zon langs beweegt, het pad van de zon langs de hemel, en aan welke kant van de maan het laatste en eerste stukje zonlicht zichtbaar was. 

Omdat de belichtingstijd voor een solargraph erg kort was (hooguit 4 uurtjes) en omdat de gedeeltelijk verduisterde zon ook niet bepaald veel licht afgeeft, moest ik het contrast achteraf enorm verhogen om iets van de voorgrond zichtbaar te maken, vandaar de ruis. Op het originele velletje fotopapier is zelfs helemaal niets van de boom te zien, pas na flink schuiven aan de contrastknoppen in Photoshop kwam het silhouet tevoorschijn.

 

Tekeningen in de Sterrengids 2018

Het blijft toch wel leuk om je eigen werk in een boek afgedrukt te zien staan. In de Sterrengids 2018 staan maar liefst zes van mijn tekeningen; twee Perseïdentekeningen, twee maantekeningen en twee deekskytekeningen (NGC 891 en M35). De Sterrengids was (zeker in het pré internet-tijdperk) voor mij een soort sterrenkijkbijbel, en daarom is het extra leuk om jezelf er in terug te zien!

www.sterrengids.nl

Tekening van de Perseïden meteorenzwerm in de Sterrengids 2018

Eerste fotootje zonsverduistering Lusk, WY

Net thuisgekomen van een waanzinnige roadtrip door het westen van de VS, mét op 21 augustus de totale zonsverduistering vanaf een heuveltop op een ranch bij Lusk, Wyoming. Omdat ik natuurlijk weer een essentieel onderdeel van de foto-uitrusting moest vergeten (ja echt, verslag volgt nog), heb ik in plaats van foto’s twee video’s geschoten met de DSLR. Hier alvast een beeldje uit één van die filmpjes: het einde van de totaliteit. (Beetje aan de contrastschuifjes getrokken om het plaatje op de visuele indruk te laten lijken). Het was een prachtige eclips vanaf een ronduit magische waarneemplek!

Wordt vervolgd, nu eerst slapen…

Spiegelsignalen uit de ruimte: Iridium 11

Wie regelmatig naar de sterrenhemel kijkt heeft ze misschien wel eens gezien: satellieten die tijdens het overvliegen opeens zeer helder worden en meteen weer afzwakken.  Meestal zijn dit zogenaamde Iridium-satellieten, een vloot van 66 stuks bedoeld voor o.a. satelliettelefonie. Deze apparaten hebben zeer grote zonnepanelen die het zonlicht kunnen terugkaatsen naar de Aarde waardoor ze een paar seconden lang als enorm felle stip te zien zijn. Gisteren vloog Iridium 11 over en omdat de zonnepanelen precies gunstig stonden ten opzichte van de zon was onderstaand verschijnsel het gevolg: een verheldering tot magnitude -8.2 binnen enkele seconden! Foto is gemaakt door een 50mm lens op een volgende Polarex montering. IS0 400, f/4, 30 sec.

Iridium flare (Iridium 11)

Close-up

Een Iridium satelliet

 

Filmpje! Timelapse La Palma september 2016

Vanmiddag heb ik eindelijk een timelapse-filmpje in elkaar gedraaid van onze astrovakantie op La Palma afgelopen september. Omdat ik van plan ben om deze stukjes te combineren met opnames die ik volgend voorjaar ga maken, heb ik me nog niet heel erg druk gemaakt over de snelheid, vloeiendheid, ruis en dergelijke van deze fragmenten – dat komt ook volgend jaar wel.

Op dit filmpje zie je ons waarnemen op het terras naast het vakantiehuisje, maar ook pal naast het gebouw van de Mercator telescoop op 2300m hoogte (Observatorium Roque de los Muchachos). Een waanzinnige ervaring!
Leuke details: er zijn ontzettend veel satellieten zichtbaar en op het deel waarbij Orion boven de Isaac Newton telescoop opkomt is naast de Grote Orionnevel ook de Vlamnevel, de Paardekopnevel, de Rosettenevel en zelfs Barnard’s Loop te zien!

Zichtbare sterrenwachten:

– 01:00 Liverpool
– 01:05 Mercator
– 01:10 Nordic Optical (links, klein) en de WHT (rechts, groot)
– 01:15 Mercator
– 01:27 Isaac Newton
– 01:39 Isaac Newton

Timelapse opbouw 250mm f/4 Probdob

Om kort te laten zien hoe een kofferdobson nou precies opgebouwd wordt, heb ik eergisteren een timelapse-filmpje gemaakt van het in elkaar zetten van mijn 250mm f/4 Propdob. Na de opbouw zie je ook nog kort een stukje voorjaarshemel voorbij trekken met goed herkenbaar de sterrenbeelden Raaf en Slangendrager. (De bedoeling was om het sterrenkijkgedeelte wat langer te maken, maar dauw op de cameralens gooide helaas al vroeg roet in het eten…)

Schets: NGC 891

Schets_NGC891_20151013_1200pxHet laatste object van de prachtige waarneemnacht van zondag 11 op maandag 12 oktober was het sterrenstelsel NGC 891. Bizar genoeg had ik nog nog nooit eerder de stofband gezien, maar deze avond was hij gewoon makkelijk te zien. Met wat moeite was zichtbaar dat de band net niet voor het midden van het stelsel langs liep, maar heel iets richting de noordwestzijde. Een voorgrondsterretje stond exact “in” de stofband. Echt een supermooi object, een aanrader voor grote kijkers.

Schets: De zomermelkweg vanaf de top van La Palma

Schets_melkweg_La_Palma_2015_webTijdens de laatste waarneemavond op La Palma (afgelopen augustus) stond ik met mijn 35cm Dobson naast Pico de La Cruz. Op 2200m hoogte, in mijn uppie, doodstil en pikkedonker. Een waanzinnig mooie stek met uitzicht tot op de zuidelijke horizon, maar ook een zeer open windgevoelige plek. Die avond begon volledig windstil, maar helaas stak al vrij snel na de eerste telescoopwaarneming opeens een fikse noordenwind op. De dikke atlas waaide zowat weg en de kijker werd een windvaan, zelfs zonder lichtschild. De knalheldere hemel in combinatie met het gehuil van de wind om de rotsen was supergaaf, maar waarnemen was even geen optie.
Ik besloot daarom te schuilen in een klein nisje, net over de rand van de Caldera. Daar kon ik heerlijk beschut tegen de wind, liggend met mijn rug tegen de rotswand genieten van het uitzicht (en een meegebrachte Duvel). De Melkweg was echt krankzinnig spectaculair, in de Caldera hing een beetje nevel, en ik bedacht me dat ik daar best een tekeningetje van kon maken. Ik haalde mijn tekenspulletjes op, kroop weer lekker in mijn beschutte nisje en heb daar in ongeveer 45 minuten onderstaande schets gemaakt.
Vrijwel alle getekende stukjes La Palma-Melkweg zijn vanuit Nederland onzichtbaar, ofwel omdat ze niet boven de horizon komen, ofwel verdrinken in de lichtvervuiling. Hier was het een waanzinnig schouwspel. De Dark Horse Nebula was makkelijk herkenbaar als donker stofpaardje tussen Schutter en Schorpioen, maar ook de lange uitlopers van de voorpoten richting Antares, welke ik alleen van foto’s kende, waren perifeer zichtbaar. De Melkweg maakt boven Schorpioen sowieso een enorme uitstulping naar het westen – de gloed was herkenbaar tot net voor bij Antares. De grote maar zwakke uitloper naar Slangendrager was ook zichtbaar, bovenin de schets.