Categorie archief: Geen categorie

Spiegelsignalen uit de ruimte: Iridium 11

Wie regelmatig naar de sterrenhemel kijkt heeft ze misschien wel eens gezien: satellieten die tijdens het overvliegen opeens zeer helder worden en meteen weer afzwakken.  Meestal zijn dit zogenaamde Iridium-satellieten, een vloot van 66 stuks bedoeld voor o.a. satelliettelefonie. Deze apparaten hebben zeer grote zonnepanelen die het zonlicht kunnen terugkaatsen naar de Aarde waardoor ze een paar seconden lang als enorm felle stip te zien zijn. Gisteren vloog Iridium 11 over en omdat de zonnepanelen precies gunstig stonden ten opzichte van de zon was onderstaand verschijnsel het gevolg: een verheldering tot magnitude -8.2 binnen enkele seconden! Foto is gemaakt door een 50mm lens op een volgende Polarex montering. IS0 400, f/4, 30 sec.

Iridium flare (Iridium 11)

Close-up

Een Iridium satelliet

 

Filmpje! Timelapse La Palma september 2016

Vanmiddag heb ik eindelijk een timelapse-filmpje in elkaar gedraaid van onze astrovakantie op La Palma afgelopen september. Omdat ik van plan ben om deze stukjes te combineren met opnames die ik volgend voorjaar ga maken, heb ik me nog niet heel erg druk gemaakt over de snelheid, vloeiendheid, ruis en dergelijke van deze fragmenten – dat komt ook volgend jaar wel.

Op dit filmpje zie je ons waarnemen op het terras naast het vakantiehuisje, maar ook pal naast het gebouw van de Mercator telescoop op 2300m hoogte (Observatorium Roque de los Muchachos). Een waanzinnige ervaring!
Leuke details: er zijn ontzettend veel satellieten zichtbaar en op het deel waarbij Orion boven de Isaac Newton telescoop opkomt is naast de Grote Orionnevel ook de Vlamnevel, de Paardekopnevel, de Rosettenevel en zelfs Barnard’s Loop te zien!

Zichtbare sterrenwachten:

– 01:00 Liverpool
– 01:05 Mercator
– 01:10 Nordic Optical (links, klein) en de WHT (rechts, groot)
– 01:15 Mercator
– 01:27 Isaac Newton
– 01:39 Isaac Newton

Timelapse opbouw 250mm f/4 Probdob

Om kort te laten zien hoe een kofferdobson nou precies opgebouwd wordt, heb ik eergisteren een timelapse-filmpje gemaakt van het in elkaar zetten van mijn 250mm f/4 Propdob. Na de opbouw zie je ook nog kort een stukje voorjaarshemel voorbij trekken met goed herkenbaar de sterrenbeelden Raaf en Slangendrager. (De bedoeling was om het sterrenkijkgedeelte wat langer te maken, maar dauw op de cameralens gooide helaas al vroeg roet in het eten…)

Schets: NGC 891

Schets_NGC891_20151013_1200pxHet laatste object van de prachtige waarneemnacht van zondag 11 op maandag 12 oktober was het sterrenstelsel NGC 891. Bizar genoeg had ik nog nog nooit eerder de stofband gezien, maar deze avond was hij gewoon makkelijk te zien. Met wat moeite was zichtbaar dat de band net niet voor het midden van het stelsel langs liep, maar heel iets richting de noordwestzijde. Een voorgrondsterretje stond exact “in” de stofband. Echt een supermooi object, een aanrader voor grote kijkers.

Schets: De zomermelkweg vanaf de top van La Palma

Schets_melkweg_La_Palma_2015_webTijdens de laatste waarneemavond op La Palma (afgelopen augustus) stond ik met mijn 35cm Dobson naast Pico de La Cruz. Op 2200m hoogte, in mijn uppie, doodstil en pikkedonker. Een waanzinnig mooie stek met uitzicht tot op de zuidelijke horizon, maar ook een zeer open windgevoelige plek. Die avond begon volledig windstil, maar helaas stak al vrij snel na de eerste telescoopwaarneming opeens een fikse noordenwind op. De dikke atlas waaide zowat weg en de kijker werd een windvaan, zelfs zonder lichtschild. De knalheldere hemel in combinatie met het gehuil van de wind om de rotsen was supergaaf, maar waarnemen was even geen optie.
Ik besloot daarom te schuilen in een klein nisje, net over de rand van de Caldera. Daar kon ik heerlijk beschut tegen de wind, liggend met mijn rug tegen de rotswand genieten van het uitzicht (en een meegebrachte Duvel). De Melkweg was echt krankzinnig spectaculair, in de Caldera hing een beetje nevel, en ik bedacht me dat ik daar best een tekeningetje van kon maken. Ik haalde mijn tekenspulletjes op, kroop weer lekker in mijn beschutte nisje en heb daar in ongeveer 45 minuten onderstaande schets gemaakt.
Vrijwel alle getekende stukjes La Palma-Melkweg zijn vanuit Nederland onzichtbaar, ofwel omdat ze niet boven de horizon komen, ofwel verdrinken in de lichtvervuiling. Hier was het een waanzinnig schouwspel. De Dark Horse Nebula was makkelijk herkenbaar als donker stofpaardje tussen Schutter en Schorpioen, maar ook de lange uitlopers van de voorpoten richting Antares, welke ik alleen van foto’s kende, waren perifeer zichtbaar. De Melkweg maakt boven Schorpioen sowieso een enorme uitstulping naar het westen – de gloed was herkenbaar tot net voor bij Antares. De grote maar zwakke uitloper naar Slangendrager was ook zichtbaar, bovenin de schets.

Heel Nederland Kijkt Sterren – 3 december 2014

3Op woensdag 3 december werd het programma “Heel Nederland Kijkt Sterren” uitgezonden op NPO1. Het is de Nederlandse variant van het jaarlijks door de BBC uitgezonden “Stargazing Live”. De Nederlandse pilot was een live themaprogramma over sterrenkunde in het algemeen, uitgezonden vanaf verschillende locaties in het land, waaronder Sterrenwacht Tivoli in Oudenbosch. Een bijzondere locatie, want in dit gebouw (een voormalig klooster) bevindt zich de oudste volkssterrenwacht van Nederland, voorheen Simon Stevin geheten.

Ik ben samen met enkele andere amateurastronomen gevraagd om deel te nemen aan de live uitzending vanaf locatie Oudenbosch, en iets te vertellen over mijn zelfgebouwde telescoop. Helaas was het op de avond van uitzending ijskoud en volledig bewolkt, waardoor er van sterrenkijken niet veel terecht kwam. Gelukkig waren er veel oude bekende aanwezig, dus gezellig was het sowieso. Tussen de meegebrachte telescopen bleken bovendien nóg twee telescopen te staan die door mij zijn gebouwd, ook erg leuk om die eens terug te zien.

1

Vlak voor we ‘live’ gaan, nog een paar instructies van de opnameleider – Foto: Marjan Pontier

Jammer genoeg was er vanwege tijdsdruk niet veel ruimte over om op TV iets over onze kijkers te vertellen, maar uiteindelijk zijn Hanny van Arkel, Tom Börger en ikzelf toch eventjes in beeld geweest om iets over de hobby te vertellen.

Leuke bijkomstigheid was dat astronaut André Kuipers de presentator ter plaatse was en ons de vragen stelde. Toch bijzonder om eens een astronaut te ontmoeten en te spreken. Een opvallend vriendelijke man; na afloop van de uitzending heeft hij zelfs zijn handtekening op mijn telescoop gezet, een supergaaf aandenken aan een bijzondere avond.

4

André Kuipers signeert mijn 350mm Dobsontelescoop – Foto: Steven Lantinga

Achteraf hoorde ik dat de uitzending 1.2 miljoen kijker heeft getrokken, en dat het programma in 2015 een vervolg krijgt. De uitzending is HIERRRR terug te kijken. (ikzelf vanaf 00:57)

2

V.l.n.r. Steven Lantinga, André Kuipers, Roel Weijenberg – Foto: Hanny van Arkel

Lees verder

Schets: Grote protuberansen op de Zon

Schets_Zon_20141004_60mmSolarex_1200pxVandaag waren er twee prachtige, grote protuberansen te zien aan de westelijke zonsrand. De meest noordelijke (de rechter schets) was de meest beweeglijke: de vorm bleef vrij constant, maar de plasmastromen in de vlam veranderden continu van helderheid en plaats. Opvallend genoeg was de kleine krul aan de linkerkant één de meest stabiele structuren; zichtbaar van het begin tot het einde van de schets-sessie.
De hegvormige protuberans (de linker schets) leek in eerste instantie erg onbeweeglijk en uniform qua helderheid, maar na aandachtig kijken waren ook in die protuberans ijle plasmastromen en helderheidsverschillen te zien. Het kleine vrij zwevende plukje links van de heg ontstond terwijl ik aan het schetsen was. Hij paste gelukkig nog nét op het papier!

Na afloop bleek dat de twee schetsen eigenlijk best aan elkaar geplakt zouden kunnen worden tot één geheel. Ik heb de kromming van de zonsrand blijkbaar toch iets te klein gemaakt, waardoor de protuberansen op deze manier dichter bij elkaar lijken te staan dan in werkelijkheid het geval was, maar ik vond het zo wel een leuk plaatje! De gebruikte vergroting was 80x, met af en toe een uitstapje naar 100x, maar dat laatste was vanwege de seeing eigenlijk net een tikje te veel. Lees verder

Fotoverslagje Zonnekijkers op de Worp, 13-09-2014

10613103_536485403151820_377361682293317615_nDat was weer leuk! Gisterenmiddag zeker 100 mensen door onze (Eelco, Jan, ikzelf) telescopen laten kijken naar een zeer actieve Zon. Jan had zijn klassieke Mizar met witlicht-filter meeenomen, Eelko zijn 9.25″ SCT (ook met folie) en ik mijn 75mm Polarex en de 60mm h-alpha Solarex. De leukste reacties kwamen zoals altijd weer van de allerkleinsten.

Ik: “Die zonnevlek is zo groot dat de hele Aarde er makkelijk in zou passen.”
Jongetje: “Niet”.
Ik: “Wel”.
Jongetje: “NIET!”
Lees verder

Aankondiging: Zonnekijkers op de Worp – 13 sept. 2014

zonnekijkersopdeworp_affichekleinIn samenwerking met het SteenWorp Festival organiseer ik op zaterdag 13 september a.s. een nieuwe editie van “Zonnekijkers op de Worp” in Deventer, alwaar het publiek gratis door verschillende typen zonnetelescopen kan kijken om kennis te maken met onze mooie hobby. Het thema van het festival is dit jaar ‘Grensverleggend’, dus daar past Zonnekijkers op de Worp wel goed bij!
Iedereen is van harte welkom om een kijkje te nemen door verschillende types zonnetelescopen (wat ook handig kan zijn als je overweegt om zelf een dergelijk instrument aan te schaffen)! Nog mooier zou het zijn wanneer zonneaanbidders hun eigen zonnekijker meenemen om het publiek er door te laten kijken. Kijkers die sowieso staan opgesteld zijn een equatoriale 75mm Polarex (witlicht) en een tot h-alpha-kijker omgebouwde 60mm Polarex (de Solarex), dus misschien ook leuk voor de liefhebbers van klassiekers.

Lees verder

Samenstand Maan, Saturnus en Mars

maan1Gisteravond was er laag boven de zuidwestelijke horizon een mooie samenstand zichtbaar van de Maan, Saturnus en Mars. Samen met waarneemmaatje Steven ben ik naar de dijk bij Wilp gereden om te kijken en te fotograferen. Het duurde in eerste instantie erg lang voordat een hardnekkige wolk weg trok, maar we hebben daarna het drietal zeker een uur kunnen volgen totdat het laatste puntje van de Maan achter de horizon wegdook. De foto’s geven maar een indruk hoe het er met het blote oog uit zag, in het echt is zoiets altijd veel mooier. Voor meer foto’s Lees verder