Roels Blog

Instrumentarium

Voor het waarnemen van de sterrenhemel heb ik in de loop der tijd al vele telescopen versleten. Op dit moment heb ik verschillende telescopen in mijn bezit: twee Polarex lenzenkijkers (60mm en een 50mm), een Celestron C8 en een zelfgebouwde 300mm truss Dobson. Op deze pagina zal ik iets meer vertellen over deze instrumenten:

Zelfbouw 300mm f/4 Dobson

Mijn hoofdinstrument is een zelfgebouwde truss-dobson met een hoofspiegel van Orion UK (300mm, brandpunt 1200mm, dikte 27mm, nauwkeurigheid 1/6 lambda PV). De kijker kan “opgevouwen” worden tot een transportkistje van 41 x 41 x 19,5cm, zodat ik hem mee kan nemen op vliegvakantie. Ik heb hem gebouwd in de zomer van 2010. Lees hier het uitgebreide bouwverslag.

Polarex 60mm f/15 refractor op azimuthale montering

Mijn tweede Polarex is een 60mm refractor met een brandpuntsafstand van 900mm. Deze telescoop is een stuk kleiner, lichter en dus handzamer dan de C8 en de Dobson, dus ideaal geschikt voor onverwacht heldere momenten waarop ik geen tijd of zin heb om de grote kijker op te bouwen. De kwaliteit van het objectief is waanzinnig. De kleurfout is nihil en vergrotingen tot 180x zijn haalbaar zonder scherpteverlies. Zeer goed voor zo’n kleine kijker. Perfect dus voor de Maan en de Zon (met objectieffilter). Ik heb ook de originele houten transportkist erbij en het geheel verkeert in absolute nieuwstaat.

Polarex 50mm f/14 refractor op azimuthale montering

De kleinste telg in de Polarexfamilie. Met een lensdiameter van 50mm is dit doorgaans het lachertje van de waarneemavond, maar vergis je niet: ook het beeld door deze kijker is opvallend scherp. Ik heb er ooit de bekende “dubbele dubbelster” in het sterrenbeeld Lier mee kunnen scheiden, en dat is theoretisch de hoogst haalbare resolutie met een 50mm lens (Dawes limit). Zeer oud en zeldzaam model (waarschijnlijk begin jaren ‘60) en ook nog in topstaat.

Bynolyt Bynostar 76mm f/3,9 Jeugdtelescoop

Een kijkertje dat nog het meest lijkt op babyspeelgoed, maar optisch prima in orde is. In de knalrode plastic tuimelaar huist een Newton spiegelsetje met een diameter van 76mm en een brandpuntsafstand van 300mm (f/3,9 dus). Maar geen rotzooi! Synta-fabrikaat en nog een parabooltje ook. Een miniscuul widefield bol-dobsonnetje, hartstikke leuk voor onderweg. Het standaard oculairtje wat er bij zit is echter BAGGER en is voorzien van een soort draaigleuf. De focuser is een buisje met twee uitstulpingen binnenin, waardoor je een soort helical focuser idee krijgt. nogal wiebelig, en je zit vast aan dat oculair met die draaigleuf…
Maar! Wanneer je de uitstulpingen in de focuserbuis eruit drukt en het gat heel ietsje smaller maakt met een strookje plakvelour passen er gewoon (betere) 1.25″ oculairen in. Door simpel in en uit te schuiven stel je scherp. Werkt top en al mijn Plossls komen in focus.
Helaas is door de constructie van de plastic ombouw het collimeren van de hoofspiegel niet mogelijk (alleen de vangspiegel is te richten met drie schoefjes), maar ondanks dat is het beeld heel goed te pruimen! Misschien bouw ik er in de toekomst een volledig collimeerbare ombouw voor, maar deze tuimlaarvermomming heeft ook wel iets.