Maan tijdens eerste kwartier, Deventer 28 mei 2012, 22.00uur, Polarex 75mm f/15 refractor, Nikon D40, ISO200, 1/100 sec.
En weer een fotootje, deze keer van de Maan tijdens Eerste Kwartier op de avond van 28 mei. Ik heb de camera (Nikon D40) simpelweg achterin de telescoop gestoken, scherpgesteld en afgedrukt. Het is de eerste foto die ik ooit door deze kijker heb gemaakt! Klik op de afbeelding voor de originele grootte.
Volgende week woensdagochtend 6 juni vanaf 05.22 uur is er anderhalf uur lang iets heel bijzonders aan de hemel te zien. De planeet Venus beweegt precies tussen de Aarde en de zon door, waardoor de planeetbol als een klein zwart cirkeltje vóór de zonneschijf zichtbaar is. Dit is één van de zeldzaamste astronomische verschijnselen: de volgende Venusovergang vindt pas weer plaats op… 11 december 2117. Je kunt je voorstellen dat ik dit absoluut niet wil missen. De omstandigheden vanuit Nederland zijn niet gunstig: de overgang is al bijna ten einde als de Zon hier boven de horizon komt, en op het eind van het gebeuren is de Zon nog niet verder geklommen dan 10 graden hoogte. Volledig vrij zicht op de noordoostelijke horizon is een absolute must, en natuurlijk moet het weer ook meezitten.
Om goed voorbereid op pad te gaan heb ik mijn kleine 60mm Polarex alvast geschikt gemaakt om dit verschijnsel te fotograferen. Een speciaal filter moet gebruikt worden, en er zijn wat adaptertjes nodig om de camera achter de kijker te bevestigen. De afgelopen dagen heb ik de eerste testopnames van de Zon kunnen maken, en als alles meezit zal ik met deze set de Venusovergang gaan vastleggen. Lees verder
De planeet Saturnus komt dit jaar helaas niet zo ver boven de horizon. Op het gunstigste moment klimt hij tot een hoogte van slechts 30 graden in het zuiden. Dat betekent dat vanuit mijn achtertuintje gezien de planeet maar net boven de dakrand uit komt en daarna al vrij snel weer achter een bomenrij verdwijnt. Daarom heb ik Saturnus deze periode bijna niet waargenomen, maar gisteren kreeg ik toch zin om een tekening te maken door de 75mm Polarex. Mijn plan was om zoveel mogelijk van de maantjes die om de planeet draaien vast te leggen, maar daar is het toch niet helemaal van gekomen…
Saturnus stond al vrij snel op papier (alhoewel het toch behoorlijk tegenviel om een goede ellips voor de ringen te tekenen). De Cassinischeiding was zeer duidelijk te zien! Ondanks de lage stand staan de ringen dit jaar wat meer open gekanteld dan vorig jaar, en dat scheelt blijkbaar aanzienlijk. Titan, de helderste maan was erg goed te zien te noordwesten van de planeet. Maar net toen ik wilde speuren naar de zwakkere maantjes hoorde ik was geruis in de struiken verderop… En toen een paar dikke druppels op mijn hoofd. Regen! Ik had de wolken totaal niet aan zien komen vanwege het aandachtige getuur door de telescoop! In een reflex hield ik direct mijn hand boven de tekening, want één druppel op het pastel zou alles vernielen en vluchtte de schuur in. Direct daarna heb ik de kijker naar binnen getild: niks aan de hand. Het is dus noodgedwongen bij één maantje gebleven: Titan. Volgende keer beter, maar ik ben al lang blij dat de onverwachte regenbui geen uur lang tekenwerk heeft vernield! De tekening (pastelpotloden op zwart papier) is gemaakt tussen 23.30 en 00.30 uur, bij een vergroting van 200x (6mm Ortho). De kleuren zijn niet helemaal goed, in werkelijkheid was de planeet wat geler van kleur. Klik op de afbeelding voor een grotere versie.
Sinds eergisteren is er na een lange periode van relatieve rust weer een nieuwe grote zonnevlek tevoorschijn gekomen op de zon. Op verschillende sites was dit al gemeld, maar pas vandaag klaarde het boven Deventer een beetje op zodat ik hem eindelijk met eigen ogen kon bekijken. Deze keer eens niet met de h-alpha telescoop, maar met de 60mm Polarex voorzien van een eenvoudig witlicht-filter vóór het objectief. De zonnevlek blijkt echt een joekel te zijn, hoog vergroten was niet nodig. Ik heb de tekening gemaakt bij een vergroting van 72x (12,5mm Ortho) met grijs potlood op wit papier. Ik moest snel schetsen, want de middagpauze was kort! Ik heb alleen het zonnevlekkengebied getekend, de rest (de gele zonneschijf, de zwarte achtergrond) heb ik achteraf met Photoshop in elkaar geknutseld. De tekening is gemaakt tussen 12.00 uur en 12.15 uur.
Klik op “Lees verder” voor een foto van de opstelling van vanmiddag. Lees verder
Naast al het h-alpha geweld zou je bijna vergeten hoe leuk de Zon er in gewoon wit licht uit ziet! Daarom heb ik voor mijn kleine Polarex een objectieffilter gemaakt van 3 houten ringen (gezaagd met een decoupeerzaag) en Baader Astrosolar folie om er zonnevlekken en fakkelvelden mee te kunnen bekijken. De twee onderste ringen passen precies in de dauwkap, de bovenste heeft dezelfde buitendiameter als de dauwkap. Hij blijft netjes stevig zitten en de originele stofkap kan er ook nog overheen.
Een prachtige week voor zonnewaarnemers! Al vanaf maandag schijnt de zon overdag volop. Dit is dus al de derde dag op rij dat de kijker tijdens de middagpauze in de tuin staat opgesteld. Na het verdwijnen van AR1429 vorige week is het echter erg rustig op de zon. Er waren de afgelopen dagen vrijwel geen noemenswaardige actieve gebieden zichtbaar. Dat is jammer, maar toch is er aan de oostrand van de zon iets moois te zien: een redelijk grote protuberans die het al enkele dagen volhoudt. Ik heb er tussen 13:00 uur en 13:20 uur een tekening van gemaakt (klik op de afbeelding voor de grote versie). Hoewel er absoluut beweging zichtbaar was in de vlam bleef de algehele vorm gedurende die 20 minuten vrij constant, wat het tekenen een stuk aangenamer maakte dan bij de kolkende massa van AR1429 een paar dagen geleden.
Inmiddels al de derde(!) ombouw rondom het etalon van mijn PST, maar dit is echt de laatste. Echt. Denk ik.
In ieder geval heb ik deze keer een oude Skywatcher 90mm f/10 refractor gekozen. Ik zal niet tot in detail uitleggen waarom een f/10 kijker noodzakelijk is (lees daarvoorvoor mijn bericht over de 70mm PST mod), maar ik zal proberen beknopt uit te leggen hoe deze 90mm PST in elkaar steekt, aan de hand van foto’s.
Om te beginnen zijn alle buisonderdelen gemaakt van PVC-buis. Vooraan de kijker, vlak voor het 90mm objectief, zit een 95mm ERF-filter in de dauwkap verwerkt, die voordat er zonlicht de kijker in gaat alle infrarood- en ultraviolet straling tegenhoudt.
Vanavond (en ook de komende dagen nog) staan de planeten Venus en Jupiter vlak bij elkaar aan de avondhemel. Ik heb van de gelegenheid gebruik gemaakt om een fotootje te maken, in een weiland vlakbij mijn huis. Venus is duidelijk de helderste van de twee. Bekijk dit tweetal rond 19.00 ’s avonds in het westen.
(Klik op de foto voor een grotere versie)
Op dit moment is er enorm actief gebied (AR1429) aanwezig op de Zon, al enkele malen is hij tot een flinke uitbarsting gekomen waarbij een wolk geladen deeltjes richting de Aarde is geblazen. Waarschijnlijk hebben de meeste mensen wel gehoord over de “zonnestorm” een aantal dagen geleden: deze jongen was daarvan de veroorzaker. De bewuste storm waar iedereen het het over had bleek mee te vallen, maar het was niet de enige uitbarsting van deze week: het blijft onrustig op de Zon en ook op dit moment is er weer een wolk geladen deeltjes op weg naar de Aarde. Misschien veroorzaakt dit de komende nachten zelfs poollicht!
Vandaag was een ideale dag om de zon waar te nemen met de grote 90mm h-alpha zonnetelescoop. Een graad of 14, nauwelijks wind en tussen wat stapelwolken door een strakblauwe lucht. Er was veel te zien op het zonsoppervlak; verschillende actieve gebieden met heldere vlekken en donkere lijntjes, een paar filamenten waaronder één zeer lange, en wat protuberansen aan de rand van van de zon. Maar AR1429 trok alle aandacht naar zich toe. Wat een grote kolkende massa is dat! Heldere plekken, een lange kronkelende sliert plasma daar tussendoor en hele netwerken van fijne lijntjes die uitwaaieren vanaf de “brandhaardjes”. Ik heb er tussen 12.45u en 13.30u een tekening van gemaakt met wit pastelpotlood op zwart papier. In de tijd tussen het begin van de tekening en het einde was het gebied al weer een beetje van vorm veranderd, wat het tekenen wat lastig maakte (leuk zo’n grote kijker, maar probeer al die fijne details maar eens op papier te zetten voordat alles er weer anders uit ziet!). De gebruikte vergroting was 70x. De kleur is later toegevoegd met de computer. Ook is de tekening gespiegeld zodat noord boven is en west rechts.
Klik op “lees verder” voor foto’s van de opstelling vanmiddag en voor een vergelijking met een foto van hetzelfde gebied rond de dezelfde tijd (gemaakt door Ivar Kooren). Lees verder
C/2009 P1 Garradd, Terwolde, 8 maart 2012, 22.00u 22.15u, 300mm f/4 Dobson, 92x
Gisteravond was er volgens de berichten een redelijke kans op poollicht. Superzeldzaam in Nederland dus als het even kan wil ik dat natuurlijk niet missen. Het was gelukkig vrij helder, maar de volle Maan stoorde behoorlijk met zijn felle licht. Ik ben naar een doodlopend weggetje in de buurt van Terwolde gereden met vrij uitzicht op de noordelijke horizon. Als er dan iets van poollicht zichtbaar zou zijn, zou ik het in ieder geval niet missen. Omdat dit verschijnsel toch altijd erg moeilijk precies te voorspellen is, had ik om de tijd te doden mijn 30cm Dobson meegenomen. Serieus waarnemen was door het licht van de volle Maan natuurlijk onmogelijk, maar een beetje rondkijken door een telescoop tijdens het wachten is natuurlijk wel leuk.
Ik wist dat er een komeetje zichtbaar zou zijn in de buurt van de rechthoek van de Kleine Beer, en na wat rondkijken bij lage vergroting had ik hem al snel gevonden. Een vrij helder pluisje met een klein fel puntje als kern. Er was geen staartje te zien, maar dat had ik ook niet verwacht: de achtergrond was door het maanlicht helemaal lichtgrijs. Omdat ik het toch wel een leuke waarneming vond heb ik er een snel schetsje van gemaakt. De gebruikte vergroting was 92x (Vixen LVW 13mm).
Poollicht is er trouwens niet geweest, maar de komende dagen blijft de kans erop wel aanwezig. Het blijft dus spannend!
