Heel lang was mijn 150mm f/4 reiskijkertje bijna af, maar vandaag heb ik eindelijk alle puntjes op de i gezet.
Het lichtschildje wordt nu netjes op zijn plek gehouden door stukjes klittenband om de trusses, de rockerbox kiept niet meer voorover d.m.v. een centrumbout-met-veer vanaf de onderkant (zoals bij een vangspiegelhouder), er is een houdertje voor de reddot finder, en voor de hoofdspiegel heb ik een stofdekseltje gemaakt – zo hoef ik de kijker niet steeds af te breken en kan ik ‘m gewoon na afloop opgebouwd op de kast parkeren. Tot slot heb ik het balanselastiek wat getweakt zodat de telescoop met mijn zware LVW’s van horizon tot zenit in balans is, zonder bij te hoeven te stellen.
Meer foto’s: Lees verder
Categoriearchief: Zelfbouw
Ultra-lage en ultra-goedkope helical focuser
Voor een nieuw reiskijkertje (20cm f/4) heb ik een nieuwe 1.25″ focuser gemaakt van het binnenwerk van een oud camera-objectief en een standaard 2″ naar 1.25″ adapter. Het doel was om een zeer lichte en vooral zeer lage focuser te maken om mijn 3 Vixen LVW’s zo dicht mogelijk bij de vangspiegel kunnen krijgen.
De buitenste ring heeft aan de vangspiegelzijde een klein flensje. Hierdoor kan je de focuser straks eenvoudig vanuit de binnenkant in een 15mm dik focuserplankje gemonteerd worden. Hierdoor komt de schouder van het de volledig ingedraaide focuser slechts 10mm boven het plankje uit. Dat zou ik met een HC-2 of HC-1 niet redden. Omdat de focuser maar heel kort is (een travel van maar 15mm – genoeg voor al mijn LVW’s ) zal hij zelfs volledig ingedraaid niet in de lichtweg van de spiegel komen.
De afstand van brandvlak tot aan de vangspiegel kan met deze focuser i.c.m. LVW’s tot 135mm worden gereduceerd! En daardoor is een 40mm vangspiegeltje straks groot genoeg voor een meer dan voldoende verlicht beeldveld in mijn 22mm 65gr LVW – een obstructie van maar 20%! (voor een 20cm f/4 is dat heel weinig)
Bouwverslag 350mm f/4 Kofferdobson
Ik liep al een tijdje in mijn hoofd te bedenken wat nou de grootst mogelijke telescoop zou zijn die je een beetje comfortabel mee op vliegvakantie zou kunnen nemen…
Ik heb ooit eerder met die gedachte gespeeld en kwam toen uit op een 30cm f/4. Zo’n Dobson is met een beetje geluk nog in zijn geheel als handbagage mee te nemen (als ze tenminste niet bij de incheckbalie het pakketje gaan wegen). De kans is groot dat alles gewoon goed gaat. Ik heb 40cm spiegels van 13kg door de controle zien gaan, maar ik speel toch liever op safe, want als ik ergers geen zin in heb is het gedoe op het vliegveld. Daarom nam ik de 30cm f/4 sowieso al niet in zijn geheel mee als handbagage, maar stopte ik de ombouw in de ruimkoffer en de spiegel in mijn rugzak (want telescoopspiegels via de transportglijbanen en koffersmijters van Schiphol: liever niet). Netjes volgen alle richtlijnen – geen stress!
Maar… als je de kijker toch altijd op die manier vervoert zou het allemaal nog best een tandje groter kunnen, toch?
Ik ben voor deze Dobson uitgegaan van de handbagage-richtlijnen van Transavia, die op La Palma vliegt. De maximale maten zijn dan 35x25x55cm met een maximum gewicht van 10kg. De allergrootste hoofdspiegel die nog binnen de regels mee zou kunnen is dus een 35cm. En omdat hij ook nog ergens in vervoerd moet worden mag hij ook niet zwaarder zijn dan een kilo of 9. De koffer-ombouw (plus trusses) kan dan gewoon in de grote ruimkoffer mee. Als die ombouw ook lekker licht blijft is dat geen enkel probleem. Ook niet qua ruimte, omdat je desnoods de lege ombouw zelf nog helemaal kan vullen met kleren. Ik heb dit nu een aantal keren met een 30cm gedaan, en voorzie dan ook geen enkel probleem voor een 35cm.
Nog een belangrijk punt voor mij bij een vakantiekijker: hij MOET te gebruiken zijn zonder waarneemstoel! Zo’n stoel kan er simpelweg niet meer bij, en het comfort van zittend waarnemen is een enorm belangrijk argument. Ik kijk liever een hele nacht zittend door een 30cm dan staand door een 40cm. De maximale brandpuntsafstand (rekening houdend met mijn lengte, de zithoogte van een bierkratje/stoel en de manier waarop ik de kijker wil bouwen) mag maximaal zo’n 1400mm zijn. Dat maakt het een f/4, wat ik persoonlijk nog behoorlijk acceptabel vind voor mijn oculairen (Vixen LVW’s).
Ok, een 350mm f/4 dus. Lees verder
De zaag erin: van Polarex naar Solarex!
Al sinds mijn allereerste PST mod (zo’n 2 jaar geleden) liep ik met het idee om een oude Polarex telescoop volledig om te bouwen tot h-alpha kijker, volgens hetzelfde recept als van mijn eerdere zonnekijkers. Maar dan wel op zo’n manier dat de kijker aan de buitenkant bijna niet te onderscheiden is van een “normale” Polarex. De ultieme combinatie tussen ouderwets en nieuwerwets – een Solarex! De basis hiervoor zou dan een 60mm f=700mm volgkijker en het etalon van een Coronado PST moeten zijn. De zoektocht naar de benodigde onderdelen begon al snel, en afgelopen week had ik eindelijk (soms na speurwerk, soms door puur toeval en geluk) alle benodigde spulletje bij elkaar en kon de kijker in elkaar elkaar gezet worden… Hieronder een kort bouwverslagje.
Omdat de positie van het PST etalon ten opzichte van het objectief erg nauw luistert (exact 200mm binnen focus) kon ik niet zomaar de originele buis gebruiken. Die was namelijk net een paar cm te kort… Ik had daar een jaar geleden toen dit plan ontstond al rekening mee gehouden en heb toen een oude gedeukte en afschuwelijk plamuurde Polarex 60mm f=900mm aangeschaft. De buis daarvan heeft dezelfde diameter als die van een 60/700, maar is een stuk langer. Ik kon zo’n buis dus op de juiste lengte zagen, netjes opknappen en spuiten.
Via het projecteren van een zonsbeeldje op een stukje karton kon ik precies bepalen op welk punt het etalon bevestigd moest worden en dus ook waar de buis afgezaagd moest worden. Hoewel de buis er slecht uit zag vond ik het toch wel een beetje raar om de ijzerzaag erin te zetten. Het moest bovendien in één keer goed gaan, want een tweede buis is niet zomaar gevonden! Ik heb wel tien keer alles nagerekend voordat de zaag erin ging. Gelukkig ging alles zonder problemen en eenmaal op maat gezaagd heb ik de buis geschuurd, opnieuw geplamuurd en in de juiste kleur gespoten met een spuitbusje autolak: Lees verder
Zelfbouw – 16″ (406mm) f/4,5 truss Dobson
En weer een project afgerond! Opnieuw een 406mm f/4,5 truss Dobson, maar deze keer gemaakt in opdracht. Gebouwd volgens vrijwel exact hetzelfde ontwerp als mijn eigen Dobson, de verschillen zitten hoofdzakelijk in de wat plattere vangspiegelkooi. Klik op “Lees verder” voor meer foto’s van deze telescoop. Lees verder
Een 130mm f/5 mini Dobson
De afgelopen week heb ik geknutseld aan een eenvoudige 130mm f/5 mini Dobson. Dit keer heb ik de hoogtelagers “opgesloten” in een dichte ring, zodat het kijkertje in zijn geheel met één hand op te tillen is (er komt nog een handvat op zijn rug). Hij is uitgebalanceerd op zware oculairen (Vixen LVW’s), zodat hij niet achterover kantelt als je naar het zenit kijkt. Lagering is Formica op Teflon, dus alles draait heerlijk soepel. Het mooie is dat het kijkertje een heel handige hoogte heeft: als je hem even hoog zet als de hoogte waarop je zelf zit (de grond, een stoeltje, een muurtje, picknickbankje) heb je van horizon tot zenit de juiste kijkhoogte: de 114mm minidob was daar net iets te klein voor. Nog te doen: zwarte folie om de buis (blauw = yuk) en het handvat monteren.
Bouwverslag 406mm f/4.5 truss Dobson (update 15 nov. 2012 – klaar!)
Op 17 september 2012 ben ik begonnen met het zaagwerk van mijn grootste telescoop-bouwproject tot nu toe: de ombouw voor de 406mm GSO spiegel die al maanden bovenop een kast ligt de wachten. Ik ben begonnen met de vangspiegelkooi (die qua uiterlijk behoorlijk afgekeken is van de Canopus van Sumerian Optics). De binnendiameter van de kooi is 430mm en de hoogte is 200mm. Er zal een 75mm Orion UK vangspiegel in komen te hangen aan een 3-vane spider gemaakt van ijzerzaagbladen. De focuser is een gewone TS Crayford. (Die had ik nog liggen, en mocht die niet goed genoeg blijken kan hij later eenvoudig vervangen worden door een duurdere). Lees verder
90mm f/10 PST afgewaardeerd naar 70mm f/10
Ik heb gisteravond iets gedaan wat misschien op het eerste gezicht een beetje raar klinkt: ik heb mijn 90mm PST verkleind naar 70mm!
Zoals ik al vertelde in het bouwverslag van mijn 90mm zit je bij een PST mod vast aan een f/10 objectief. Dus hoe groter het objectief, hoe langer het brandpunt. Aangezien het blocking filter van een PST maar 5mm in doorsnede is, is de vignettering enorm; bij de brandpuntsafstand van 910mm past de volledige zon zelfs niet meer in het beeldveld. Ik had verwacht dat dat de hoeveelheid extra detail dat wel zou compenseren, maar na een aantal maanden merk ik dat ik toch dat ik toch meer gecharmeerd was van het grotere beeldveld van de 70mm f/10 dan van de hogere resolutie van de 90mm f/10. In de praktijk wordt de resolutie bovendien eerder beperkt door de seeing dan door de objectiefdiameter en is het verschil in opening tussen 70 en 90mm visueel toch niet zo groot. Een groter BF zou ook een oplossing voor het beeldveldprobleem zijn, maar die dingen zijn me echt veel te duur. Lees verder
Zonnefilter voor de 60mm Polarex
Naast al het h-alpha geweld zou je bijna vergeten hoe leuk de Zon er in gewoon wit licht uit ziet! Daarom heb ik voor mijn kleine Polarex een objectieffilter gemaakt van 3 houten ringen (gezaagd met een decoupeerzaag) en Baader Astrosolar folie om er zonnevlekken en fakkelvelden mee te kunnen bekijken. De twee onderste ringen passen precies in de dauwkap, de bovenste heeft dezelfde buitendiameter als de dauwkap. Hij blijft netjes stevig zitten en de originele stofkap kan er ook nog overheen.
90mm f/10 PST mod (h-alpha zonnekijker)
Inmiddels al de derde(!) ombouw rondom het etalon van mijn PST, maar dit is echt de laatste. Echt. Denk ik.
In ieder geval heb ik deze keer een oude Skywatcher 90mm f/10 refractor gekozen. Ik zal niet tot in detail uitleggen waarom een f/10 kijker noodzakelijk is (lees daarvoorvoor mijn bericht over de 70mm PST mod), maar ik zal proberen beknopt uit te leggen hoe deze 90mm PST in elkaar steekt, aan de hand van foto’s.
Om te beginnen zijn alle buisonderdelen gemaakt van PVC-buis. Vooraan de kijker, vlak voor het 90mm objectief, zit een 95mm ERF-filter in de dauwkap verwerkt, die voordat er zonlicht de kijker in gaat alle infrarood- en ultraviolet straling tegenhoudt.