Categoriearchief: Verslagen

Papenslag 12 jan. 2013 – Kort, koud, krachtig!

Het was gisteravond erg koud, maar een maanloze heldere nacht na weken en weken baggerweer moet gewoon benut worden, al is het maar een paar uurtjes! Om half acht arriveerde ik dus op de Papenslagweg met de 16″ Dob. Tijdens het opbouwen kwam Ed aangereden en nog wat later kwam ook Tom ons vergezellen. Ed had een kleine APO op azimitale montering mee, Tom een 15×70 verrekijker op parallelogram-statief en een 20cm VOLLTUBUS. Na wat opstartproblemen (mijn gebarlowde laser gaf perfecte collimatie aan, de buigingsringen zeiden iets heel anders) kwam het waarnemen goed op gang.

Hoogtepunten:
– De Orionnevel was natuurlijk schitterend, en voor het eerst zag ik een rozige kleur op sommige plekken in de nevel. E en F ster bij het trapezium: eitje.

De plek in de Orionnevel waar de kleur roze zichtbaar was: de heldere baan aan de rand van het heldere kerngebied

– Meropenevel: goed te zien als een zwakke grote waaier: deed denken aan de gloed van een zaklamp in de mist.
– Jupiter: de ZEB blijkt gespleten te zijn! De westelijke helft zag eruit als een langgerekte slangentong met witte structuren ertussen.
– Rosettenevel: de sterrenhoop in het centrum was al eenvoudig te zien met het blote oog. Door Toms 70mm verrekijker was de nevel ook te zien aan de noordoostzijde en door de Dob (in combinatie met een Orion Ultrablock) was in het helderste deel van de nevel erg veel structuur zichtbaar:
wazige donkere blobben in de nevelgloed.
– M78: bijna iedereen vind dit een saai object, maar ik zoek hem toch iedere keer even op. De brede mistige waaier met twee heldere sterretjes (en 1 zwakkere) erin vind ik altijd een mooi gezicht
– Vlamnevel: een groot boomblad-achtige vorm met brede donkere banen erdoor. Alnitak hindert enorm, maar kan toch makkelijk buiten beeld gehouden worden in de 13mm.
– Paardekopnevel: met het H-beta filter van Tom in de 40cm zowaar een makkelijk object. De achtergrondnevel is zeer duidelijk zichtbaar en de paardekop (groot) is een duidelijke donkere inham. De kop steekt het donkerst af in de 22mm LVW, maar iets meer vergroting met een 17mm Delos toont de vorm wat duidelijker. Het is de derde keer in mijn leven dat ik de Paardekop zie: prachtig!!
-Eskimonevel: toetje van de avond. Nog nooit zo mooi gezien. Bij 300x bijna zoals op foto’s. Een sterretje in het midden, daaromheen een donker gebiedje, dan een wat hoekig lichtringetje en daaromheen een grote wollige lichtkrans. Als het niet zo berekoud was had ik hem zeker geschetst: op dit soort telescoopbeelden kun je weken teren!

Op een gegeven moment werd het echter te koud om nog prettig waar te nemen: verkleumde vingers, en een nare oostenwind. Om 22.30 heb ik de boel daarom afgebroken, maar reed ik toch zeer voldaan naar huis. Wat een leuk waarneemavondje was dit!

Het is lente!!!

Niet echt een waarneemverslag, maar ik moet gewoon even mijn plezier delen! Vanmiddag had ik een ontzettend lange middagpauze en heb ik in alle rust tussen 10.00u en 13.30uur mijn pas geknutselde 90mm PST uit kunnen proberen. Omdat de zon in deze tijd van het jaar pas na 13.00 fatsoenlijk in mijn tuin schijnt heb ik iets anders bedacht. Ik heb de verwarming uitgedraaid (ik was toch alleen thuis) en het slaapkamerraam aan de zuidoostkant van het huis opengezet. De zonnekijker heb ik vlak voor de raamopening gezet met het objectief naar buiten. Zo heb ik heerlijk een aantal uur de zon waargenomen.

Ik hoopte eigenlijk op een stevige uitbarsting van AR1429, maar helaas hield deze zich vrij rustig. Op het nauwe beeldveld na werkt de nieuwe zonnekijker (met tuning-schuifje) superfijn. Het grote objectief toont protuberansen duidelijk helderder en gedetailleerder dan de 70mm. De zonneschijf zelf is daardoor natuurlijk ook veel helderder geworden, dus om comfortabel oppervlaktedetails te zien is een ND oculairfilter (bedankt, Michael!) wel zo prettig om het beeld iets donkerder te maken. De actieve gebieden waren bij vlagen van redelijke seeing supergedetailleerd te zien. Vooral 1429 vertoonde verschillende lichte plekken en bogen. In de loop van de ochtend zag je dat het gebied zich wat begint op te splitsen, het deed een beetje denken aan een slow motion celdeling. Enkele superdunne donkere slierten maakten verbindingen tussen lichtere gebiedjes: een feest! De hoeveelheid detail en scherpte was bij zeldzame momenten van goede seeing eventjes vergelijkbaar met de foto van Neo op Astroforum.nl van een paar dagen geleden, alleen wat minder contrastrijk. Het kleine beeldveld is echt jammer, want dit beeld schreeuwde gewoon om een BF10!
Wat een fijn middagje! Een enorme zonnekijker met volgmotortje voor het raam, grote mok koffie erbij, poollicht.be op de laptop ernaast (om de evt. aankomst van de CME in de gaten te houden). Ik heb het voorjaar in mijn kop, mensen!

Maansverduistering 10 december 2011: totaal en gedeeltelijk tegelijk

Vandaag vond er voor de tweede keer dit jaar een totale Maansverduistering plaats. De Aarde staat dan precies tussen de Maan en de Zon waardoor de schaduw van de Aarde de Maan volledig bedekt. Qua omstandigheden leek hij behoorlijk op die van afgelopen juni, alleen kwam de Maan vandaag pas op ná de totale fase. Alleen het laatste stukje, een gedeeltelijke verduistering, was nog te zien. Net als in juni had ik weinig hoop op een goede zichtbaarheid. Alles zou zich heel erg laag boven de horizon afspelen en het weer in december is meestal ook niet al te best.

Maar wat een geluk: de hele dag bleek heerlijk zonnig te zijn en ook op het moment dat de verduisterde Maan zou opkomen was het compleet wolkenloos. Ik had van tevoren al gepland dat de Bomendijk bij Wilp (5 min, vanaf mijn huis) een zeer geschikte plek zou zijn om de verduistering te bekijken. Vrij uitzicht tot op de horizon in de goede richting was erg belangrijk. Om 16.00 stond ik met mijn camera en een geleende telescoop (een 80mm f/6 APO, bedankt nog Steven!) op de dijk in afwachting van wat komen zou. En ja: om 16:30 uur zag ik opeens een zwak oranje sikkeltje op de noordoostelijke horizon!

Lees verder

Onverwacht zondagochtend-uurtje

De kleine 130mm Newton, net na zonsopkomst

Rond vier uur vanochtend werd ik zomaar wakker, en ik kon niet meer in slaap komen. En omdat ik altijd automatisch even uit het raam kijk, had ik al gezien dat het kraakhelder was. Om half vijf ben ik heel voorzichtig naar beneden geslopen (als de kleine wakker zou worden zou het feest voorbij zijn) en direct de gemodde 130mm Newton buiten gezet. Die stond vanwege het geknutsel van gisteren al helemaal opgesteld en gecollimeerd in de huiskamer, dus dat was een kwestie van optillen en buiten zetten.

In de tijd dat de kijker afkoelde heb ik me geruisloos in het donker aangekleed. Toen ik mijn oculairenkoffertje van mijn rommelkamertje haalde stootte ik mijn teen nog tegen een TAL-zuil. Ik vloekte fluisterend. Uit de kinderkamer klonk wat gestommel. Ik bleef stokstijf en doodstil staan. Geen geluiden meer: oef! Voorzichtig weer naar beneden en de tuin in.
Het was prachtig transparant. Ik zag achter de boomtakken nog wat licht van de lage Maan, maar dat kon niet lang meer duren. Ik wist dat ik na Maansondergang nog een uurtje astronomische duisternis zou hebben. -popel-
Lees verder

Bezoek aan de radiotelescoop in Dwingeloo

Vandaag was in het kader van de Open Monumentendag de grote radiotelescoop bij Dwingeloo geopend voor het publiek. Een unieke kans om deze telescoop van dichtbij te bekijken, want normaal gesproken is hij niet toegankelijk voor het publiek. Het is een grote beweegbare metalen schotel met een middellijn van 25m, ten tijde van de ingebruikname de grootste in zijn soort ter wereld.

De telescoop is gebouwd in 1954, en is in gebruik geweest tot eind jaren ’90. In die periode zijn er belangrijke wetenschappelijke waarnemingen mee verricht. Met deze telescoop zijn bijvoorbeeld twee kleine sterrenstelsels in de buurt van de Melkweg ontdekt, en die hebben dan ook de namen Dwingeloo 1 en Dwingeloo 2 gekregen. De telescoop wordt sinds 1998 niet meer gebruikt voor wetenschappelijke waarnemingen. Omdat hij sinds die tijd ook niet meer werd onderhouden raakte het metalen gevaarte al snel in verval. Er waren plannen om hem helemaal te slopen… Gelukkig ontfermt stichting CAMRAS, bestaande uit vrijwilligers, zich tegenwoordig over de telescoop en is men druk doende hem te restaureren en op termijn beschikbaar te stellen voor amateurastronomen, zendamateurs en onderwijsinstellingen. Een super-initiatief! Stel je toch eens voor dat zo’n stuk geschiedenis verloren zou gaan, eeuwig zonde. Vandaag de dag staat de telescoop er al een stuk beter bij dan een aantal jaar geleden, en de schotel bleek  in ieder geval al in staat om mij vandaag iets heel bijzonders te laten meemaken…

Lees verder

De maansverduistering van 15 juni 2011

Enkele minuten na totaliteit - pastelpotlood op zwart papier (klik op de afbeelding voor grotere versie)

Het is alweer een tijdje geleden dat ik een artikeltje op deze site heb geschreven. Dit vanwege mijn astrovakantie naar La Palma (waar ik binnenkort een verslagje over zal plaatsen). Ik ben nog geen week terug, en er stond direct al een astronomisch hoogtepunt op de agenda: een totale maansverduistering! Maar wel eentje die lastig waarneembaar zou zijn: volop in de schemering en heel erg laag boven de horizon. Vrij uitzicht en helder weer waren dus een must gisteravond, toen ik met meerdere waarneemvrienden op een dijk in Wilp ben gaan staan met vrij uitzicht op de zuidoostelijke horizon. De Maan zou om 22.00 uur volledig verduisterd opkomen…

Helaas hing er op dat tijdstip nog een dikke strook bewoking in die richting, maar naarmate de tijd verstreek schoof die band steeds verder richting het noordoosten. En rond 23.00 uur zagen we de eerste glimp van de volledig verduisterde maan: een diep roodbruine bal, nog geen 5 graden boven de horizon. Lees verder

Gedeeltelijke zonsverduistering op 4 januari 2011


Vanochtend was er iets zeldzaams zichtbaar: een gedeeltelijke zonsverduistering precies op het moment van zonsopkomst! De Maan zou de Zon voor 77% afschermen, waardoor het zou lijken alsof er een grote hap uit de Zon is genomen. De Zon krijgt daardoor de vorm van een liggende sikkel, dus op het moment dat hij op zou komen zouden er twee punten van die sikkel boven de horizon uitpiepen. Helaas zag ik op het moment dat de wekker vanochtend ging dat het volledig bewolkt was… Maar omdat er niets wispelturiger is dan het weer heb ik voor de zekerheid toch maar mijn camera met daaraan vast een klein 60mm telescoopje (soort primitieve telelens) meegenomen. En niet helemaal voor niets! De daadwerkelijke zonsopkomst om 08.50 uur met de twee sikkelpunten heb ik helaas gemist, maar door een ongelofelijk toeval hing het enige spleetje heldere lucht precies een paar graden boven de horizon in de juiste richting. Enkele minuten na zonsopkomst “gleed” de zon precies achter die opening in het wolkendek langs en kon ik enkele tientallen seconden een glimp opvangen van de eclips.
Lees verder