Categorie archief: Zelfbouw

Een 130mm f/5 mini Dobson

De afgelopen week heb ik geknutseld aan een eenvoudige 130mm f/5 mini Dobson. Dit keer heb ik de hoogtelagers “opgesloten” in een dichte ring, zodat het kijkertje in zijn geheel met één hand op te tillen is (er komt nog een handvat op zijn rug). Hij is uitgebalanceerd op zware oculairen (Vixen LVW’s), zodat hij niet achterover kantelt als je naar het zenit kijkt. Lagering is Formica op Teflon, dus alles draait heerlijk soepel. Het mooie is dat het kijkertje een heel handige hoogte heeft: als je hem even hoog zet als de hoogte waarop je zelf zit (de grond, een stoeltje, een muurtje, picknickbankje) heb je van horizon tot zenit de juiste kijkhoogte: de 114mm minidob was daar net iets te klein voor. Nog te doen: zwarte folie om de buis (blauw = yuk) en het handvat monteren.

Bouwverslag 406mm f/4.5 truss Dobson (update 15 nov. 2012 – klaar!)

Op 17 september 2012 ben ik begonnen met het zaagwerk van mijn grootste telescoop-bouwproject tot nu toe: de ombouw voor de 406mm GSO spiegel die al maanden bovenop een kast ligt de wachten. Ik ben begonnen met de vangspiegelkooi (die qua uiterlijk behoorlijk afgekeken is van de Canopus van Sumerian Optics). De binnendiameter van de kooi is 430mm en de hoogte is 200mm. Er zal een 75mm Orion UK vangspiegel in komen te hangen aan een 3-vane spider gemaakt van ijzerzaagbladen. De focuser is een gewone TS Crayford. (Die had ik nog liggen, en mocht die niet goed genoeg blijken kan hij later eenvoudig vervangen worden door een duurdere). Lees verder

90mm f/10 PST afgewaardeerd naar 70mm f/10

Ik heb gisteravond iets gedaan wat misschien op het eerste gezicht een beetje raar klinkt: ik heb mijn 90mm PST verkleind naar 70mm!
Zoals ik al vertelde in het bouwverslag van mijn 90mm zit je bij een PST mod vast aan een f/10 objectief. Dus hoe groter het objectief, hoe langer het brandpunt. Aangezien het blocking filter van een PST maar 5mm in doorsnede is, is de vignettering enorm; bij de brandpuntsafstand van 910mm past de volledige zon zelfs niet meer in het beeldveld. Ik had verwacht dat dat de hoeveelheid extra detail dat wel zou compenseren, maar na een aantal maanden merk ik dat ik toch dat ik toch meer gecharmeerd was van het grotere beeldveld van de 70mm f/10 dan van de hogere resolutie van de 90mm f/10. In de praktijk wordt de resolutie bovendien eerder beperkt door de seeing dan door de objectiefdiameter en is het verschil in opening tussen 70 en 90mm visueel toch niet zo groot. Een groter BF zou ook een oplossing voor het beeldveldprobleem zijn, maar die dingen zijn me echt veel te duur. Lees verder

Zonnefilter voor de 60mm Polarex

Naast al het h-alpha geweld zou je bijna vergeten hoe leuk de Zon er in gewoon wit licht uit ziet! Daarom heb ik voor mijn kleine Polarex een objectieffilter gemaakt van 3 houten ringen (gezaagd met een decoupeerzaag) en Baader Astrosolar folie om er zonnevlekken en fakkelvelden mee te kunnen bekijken. De twee onderste ringen passen precies in de dauwkap, de bovenste heeft dezelfde buitendiameter als de dauwkap. Hij blijft netjes stevig zitten en de originele stofkap kan er ook nog overheen.

Lees verder

90mm f/10 PST mod (h-alpha zonnekijker)

Inmiddels al de derde(!) ombouw rondom het etalon van mijn PST, maar dit is echt de laatste. Echt. Denk ik.
In ieder geval heb ik deze keer een oude Skywatcher 90mm f/10 refractor gekozen. Ik zal niet tot in detail uitleggen waarom een f/10 kijker noodzakelijk is (lees daarvoorvoor mijn bericht over de 70mm PST mod), maar ik zal proberen beknopt uit te leggen hoe deze 90mm PST in elkaar steekt, aan de hand van foto’s.

Om te beginnen zijn alle buisonderdelen gemaakt van PVC-buis. Vooraan de kijker, vlak voor het 90mm objectief,  zit een 95mm ERF-filter in de dauwkap verwerkt, die voordat er zonlicht de kijker in gaat alle infrarood- en ultraviolet straling tegenhoudt.

Lees verder

300mm f/4 VOLLTUBUS update

De afgelopen dagen heb ik in de avonduren weer gewerkt aan de dichte ombouw voor de 300mm Dobson. Omdat men tegenwoordig bij het Duitse TS losse buizen voor GSO telescopen verkopen, kon ik voor een prikkie aan de perfecte buis voor mijn telescoop komen. Omdat de Meade Lightbridge (waar ik de meeste onderdelen van verzameld heb) een GSO produkt is, zou alles prima moeten passen.

Omdat de GSO buis voor een f/5 telescoop bestemd is, moest hij wel eerst iets worden ingekort. Na een hoop berekeningen betreffende brandvlak, oculairpositie, de dikte van de spiegelcel etc. kwam ik op een lengte van 111,5 cm. De metalen buiswand was eenvoudig te zagen met een docoupeerzaag. Dat geeft trouwens wel een gigantische herrie; oordopjes kwamen goed van pas!

Lees verder

Een “solid tube” ombouw voor de 300mm f/4 spiegelset

Ik heb besloten om voor mijn 300mm spiegelset 2 compleet nieuwe ombouwen te bouwen. Eentje wordt een ultralichte reisdobson voor op vakantie, de andere een compromisloze, solide, ouderwetse Dobson met een dichte buis. Zoiets is opgesteld in 1 minuut en kan in twee delen in de auto gelegd worden, zonder iets uit elkaar te hoeven draaien of heel voorzichtig te hoeven doen. Voor op vakantie is het belangrijk dat hij supercompact en superlicht wordt, en is opbouwtijd van iets minder belang. Ik ben met de dichte versie begonnen. De afgelopen maanden heb ik wat oude onderdelen van tweedehands telescopen bij elkaar gescharreld en de komende weken moet dit resulteren in een complete telescoop. Het eerste onderdeel is de hoofdspiegelcel. Hiervoor heb ik de spiegelcel van een oude Meade 12″ Lightbridge aangepast. Het oorspronkelijk ontwerp daarvan heeft een paar constructiefouten (tja, Meade hè?), en bovendien is mijn spiegel heel iets kleiner en veel dunner dan een originele Meade-spiegel. Ik heb de volgende dingen aangepast:

Lees verder

Upgrade 130mm f/5 Skywatcher OTA

Sinds een tijdje heb ik een Skywatcher 130mm f/5 Newtontelescoopje voor widefield-waarnemingen, maar pas in Kollase ben ik echt verliefd geworden op dit kijkertje. Opmerkelijk goede optiek en een heerlijke “Melkwegzwieperd”. Toch had de kijker een paar nadelen:

-De focuser is slecht: helemaal van plastic, dus veel speling en zelfs helemaal strak afgesteld boog het plastic zelf door bij zware oculairen.
-De focuser is niet geschikt voor 2″ oculairen
-Het brandvlak van de kijker lag echt idioot ver buiten de buis, waardoor de focuser wel heel erg ver moest worden uitgeschoven om in focus te komen = nog meer doorbuigen en veel lichtverlies aan de rand van widefieldoculairen.
-Collimeren van de hoofdspiegel moest met kruiskopschroeven en inbusboutjes. Ook geen drukveren, maar rubberen O-ringen…
-De vangspiegel zat helemaal scheef op zijn houder geplakt met een soort dubbelzijdig tape.

Lees verder

Houten transportkist voor de 70mm zonnekijker

De afgelopen 2 avonden heb ik een transportkist voor mijn 70mm h-alpha telescoop in elkaar getimmerd/gelijmd van 12mm en 5mm populierenmultiplex, een beetje naar Polarex-model. De telescoop rust op 2 dwarsplanken met uitzaagde halve cirkels, bekleed met vilt. De middelste dwarsplank draagt niet maar is meer voor de stevigheid van de kist. De bovenste- en onderste helft zijn even hoog zodat de opengeklapte kist helemaal vlak ligt en niet gaat kantelen/schommelen. Er is ruimte voor een verduisteringsdoek, tekenspulletjes en enkele oculairen (daar moet ik nog wel houdertjes voor maken). De kist is gebeitst met Gamma eigen merk “antiek grenen” op waterbasis, wat het dicht bij mijn Polarex kist komt. En het droogt lekker snel, zodat ik de kist dezelfde avond nog in elkaar kon zetten!

Lees verder

70mm PST modificatie versie 2

WAARSCHUWING: het modificeren/ontmantelen/”opvoeren” van een  zonnetelescoop kan gevaarlijk zijn en is geheel voor eigen risico! Een verkeerde werkwijze kan ernstig oogletsel veroorzaken, dus zorg ervoor dat je 100% weet waar je aan begint. De eventuele fabrieksgarantie ben je bij openschroeven van je PST al sowieso kwijt, maar zorg er in ieder geval voor dat je je gezichtsvermogen behoudt!

Een tijdje geleden heb ik mijn Coronado PST al opgevoerd door simpelweg het 40mm objectief te vervangen voor in eerste instantie een 60mm objectief en later een 70mm objectief en een UV/IR blocking filter in de lichtweg. Dit was een enorme vooruitgang ten opzichte van de originele setup. Toch waren er nog verbeteringen mogelijk: de originele PST focusseerunit (de zwarte doos) maakt gebruik van een matig (astigmatisch) pentaprisma. Dit prisma verplaatsen = scherpstellen. Leuk idee, slecht uitgevoerd. Het prisma glijdt op een heel primitief railtje op een neer, wat de collimatie niet echt ten goede komt. Het werkt wel, maar het kan veel beter!
Daarnaast werd in mijn bouwwerk de buis van binnen een beetje warm. Niks gevaarlijks, want ter bescherming van het eltalon tegen de extra straling had ik een UV/IR filter in de lichtweg geplaatst. Toch ontstond er wat luchtturbulentie in de buis wat het beeld na een tijdje negatief begon te beïnvloeden. Eigenlijk zou de warmte al vóór het objectief tegegehouden moeten worden, maar een objectieffilter dat UV en IR tegenhoudt is DUUR! (€245 voor een 75mm filter).

Op dat objectieffilter en het focussysteem kom ik later nog terug. Voor deze modificatie moest namelijk eerst de complete PST worden ontleed. Voor de vorige mod was alleen het verwijderen van de objectiefbuis voldoende, maar nu moest echt alles uit elkaar. En dat is een zenuwslopende klus! Coronado verlijmd tegenwoordig ALLE onderdelen met een soort Locktite (waarschijnlijk om knutselaars te ontmoedigen). Om genoeg kracht op de verschillende onderdelen te zetten heb ik de behuizing in een bankschroef geplaatst en een bandsleutel gebruikt. Te beginnen met het etalon. Om grip te krijgen en de boel niet te slopen heb ik wel eerst de tuning ring verwijderd. De bandsleutel eromheen en proberen het etalon los te draaien. Eerst voorzichtig, steeds meer kracht zettend. Niks. Nog meer kracht. Niks. Met mijn volle gewicht aan de bandsleutel hangen. Niks. Een laatste ferme ruk met alle kracht die ik had: KRAK! BRIJZEL!

Lees verder