Roels Blog

Posts Tagged ‘Polarex’

 

De zaag erin: van Polarex naar Solarex!

vrijdag, 3 mei, 2013

Al sinds mijn allereerste PST mod (zo’n 2 jaar geleden) liep ik met het idee om een oude Polarex telescoop volledig om te bouwen tot h-alpha kijker, volgens hetzelfde recept als van mijn eerdere zonnekijkers. Maar dan wel op zo’n manier dat de kijker aan de buitenkant bijna niet te onderscheiden is van een “normale” Polarex. De ultieme combinatie tussen ouderwets en nieuwerwets – een Solarex! De basis hiervoor zou dan een 60mm f=700mm volgkijker en het etalon van een Coronado PST moeten zijn. De zoektocht naar de benodigde onderdelen begon al snel, en afgelopen week had ik eindelijk (soms na speurwerk, soms door puur toeval en geluk) alle benodigde spulletje bij elkaar en kon de kijker in elkaar elkaar gezet worden… Hieronder een kort bouwverslagje.

Omdat de positie van het PST etalon ten opzichte van het objectief erg nauw luistert (exact 200mm binnen focus) kon ik niet zomaar de originele buis gebruiken. Die was namelijk net een paar cm te kort… Ik had daar een jaar geleden toen dit plan ontstond al rekening mee gehouden en heb toen een oude gedeukte en afschuwelijk plamuurde Polarex 60mm f=900mm aangeschaft. De buis daarvan heeft dezelfde diameter als die van een 60/700, maar is een stuk langer. Ik kon zo’n buis dus op de juiste lengte zagen, netjes opknappen en spuiten.

Via het projecteren van een zonsbeeldje op een stukje karton kon ik precies bepalen op welk punt het etalon bevestigd moest worden en dus ook waar de buis afgezaagd moest worden. Hoewel de buis er slecht uit zag vond ik het toch wel een beetje raar om de ijzerzaag erin te zetten. Het moest bovendien in één keer goed gaan, want een tweede buis is niet zomaar gevonden! Ik heb wel tien keer alles nagerekend voordat de zaag erin ging. Gelukkig ging alles zonder problemen en eenmaal op maat gezaagd heb ik de buis geschuurd, opnieuw geplamuurd en in de juiste kleur gespoten met een spuitbusje autolak: (meer…)

Dubbele schets: zonnetje in het rood en in het wit

zaterdag, 30 juni, 2012

Een topic van JoostJohan op Astroforum met zijn prachtige schets van een flinke protuberans joeg mij vanochtend naar buiten. En inderdaad: door de 70mm h-alpha kijker was een knoepert van een vlam te zien! Hij deed me denken aan een spuitfontein van een walvis: hoge druk recht omhoog en door zijwind wegwaaiend. Prachtig! Maar het dappere dunne sliertje dat precies tegen de wind in naar een andere hoefijzervormige protuberans getrokken werd was eigenlijk nog het mooist. Ik heb er een tekening van gemaakt met pastelpotloodjes op zwart papier.

Maar ook in gewoon wit licht was het een feest. Zonnevlek 11515 was de mooiste van drie prominente groepen. Bij vlagen van goede seeing waren de lijntjes in de penumbra prachtig te zien! Ook dit beeld riep: “Schets mij!” Dus snel naar binnen voor een vel wit papier en een grijs potloodje en tekenen maar!

Wat erg hielp bij het ontspannen kijken naar de Zon was mijn nieuwe hulpmiddeltje: een grote ronde schijf om het oculair heen met zwart papier erop geplakt. Zo hoef je niet te knijpen met één oog (je kan gewoon beide ogen open houden omdat het niet-waarneemoog alleen de zwarte schijf ziet). Niet zo superefficiënt als een zwarte doek over je hoofd, maar het werkt erg goed en het is vooral een stuk comfortabeler als je aan het tekenen bent:   (meer…)

Expeditie! De Venusovergang 2012 boven de Baltische Zee

donderdag, 7 juni, 2012

Op de vroege ochtend van 6 juni 2012 zou het dan echt gaan gebeuren: de planeet Venus zou precies voor de Zon langs schuiven. Vanuit de Benelux zou slechts het laatste uurtje van dit verschijnsel zichtbaar zijn. Een extreem zeldzame gebeurtenis, de volgende keer is pas in 2117!  Dit kon ik dus gewoon niet missen, een tweede kans om dit te bekijken komt er simpelweg niet meer tijdens mijn leven. De weersverwachting waren redelijk gunstig, tot enkele dagen terug… Het werd langzaam maar zeker duidelijk dat er precies vóór het tijdstip van de Venusovergang een wolken- en regengebied vanuit het zuidwesten het land in zou trekken. Dramatisch nieuws!

De voorspellingen werden met het uur beroerder, en daarom ben ik gaan zoeken naar een alternatieve locatie. Er mocht vanwege de extreme zeldzaamheid van dit verschijnsel best iets uit de kast getrokken worden, dus wat mij betreft zou iedere wolkenloze locatie binnen 500km een optie zijn. Omdat het wolkengebied vanuit het zuidwesten het land binnen zou komen drijven, zou de beste “vlucht” richting het noordoosten zijn, met vrij uitzicht tot op de horizon in die richting. Een heuse waarneem-expeditie dus! Ik kwam uiteindelijk met behulp van weerkaarten en Google Maps uit bij een plek in het uiterste noorden van Duitsland; de Baltische Zeekust in de buurt van Lübeck… (meer…)

Saturnus, Titan en regendruppels (ASOD 14-5-’12, Zenit jul/aug ‘12)

zondag, 13 mei, 2012

De planeet Saturnus komt dit jaar helaas niet zo ver boven de horizon. Op het gunstigste moment klimt hij tot een hoogte van slechts 30 graden in het zuiden. Dat betekent dat vanuit mijn achtertuintje gezien de planeet maar net boven de dakrand uit komt en daarna al vrij snel weer achter een bomenrij verdwijnt. Daarom heb ik Saturnus deze periode bijna niet waargenomen, maar gisteren kreeg ik toch zin om een tekening te maken door de 75mm Polarex. Mijn plan was om zoveel mogelijk van de maantjes die om de planeet draaien vast te leggen, maar daar is het toch niet helemaal van gekomen…

Saturnus stond al vrij snel op papier (alhoewel het toch behoorlijk tegenviel om een goede ellips voor de ringen te tekenen). De Cassinischeiding was zeer duidelijk te zien! Ondanks de lage stand staan de ringen dit jaar wat meer open gekanteld dan vorig jaar, en dat scheelt blijkbaar aanzienlijk. Titan, de helderste maan was erg goed te zien te noordwesten van de planeet. Maar net toen ik wilde speuren naar de zwakkere maantjes hoorde ik was geruis in de struiken verderop… En toen een paar dikke druppels op mijn hoofd. Regen! Ik had de wolken totaal niet aan zien komen vanwege het aandachtige getuur door de telescoop! In een reflex hield ik direct mijn hand boven de tekening, want één druppel op het pastel zou alles vernielen en vluchtte de schuur in. Direct daarna heb ik de kijker naar binnen getild: niks aan de hand. Het is dus noodgedwongen bij één maantje gebleven: Titan. Volgende keer beter, maar ik ben al lang blij dat de onverwachte regenbui geen uur lang tekenwerk heeft vernield! De tekening (pastelpotloden op zwart papier) is gemaakt tussen 23.30 en 00.30 uur, bij een vergroting van 200x (6mm Ortho). De kleuren zijn niet helemaal goed, in werkelijkheid was de planeet wat geler van kleur. Klik op de afbeelding voor een grotere versie.

Zonsopkomst boven Copernicus (ASOD 16-2-’12)

donderdag, 2 februari, 2012

Copernicus, Deventer 1-2-2012, 19h-20h, Polarex 75mm, 200x

Opnieuw een ontzettend koude avond (-7), maar toch stond de 75mm Polarex al weer vroeg in de avond op het bevroren grasveld. De temperatuur was nog lager dan gisteren, maar omdat er veel minder wind stond was het toch wat aangenamer toeven. De atmosfeer was ook een stuk rustiger waardoor de vergroting weer flink opgevoerd kon worden: 200x. De krater Clavius stond er erg mooi bij, maar toch trok Copernicus alle aandacht naar zich toe.

Deze vrij jonge krater heeft een enorm hoge kraterrand waardoor bij lage zonnestand de rand als één van de weinige structuren boven de maanschaduw uit steekt. De fellwitte halfronde uitstulping die zo ontstaat is al zichtbaar met een gewone verrekijker. Door de telescoop is het natuurlijk helemaal feest met alle hoogteverschillen in de kraterrand. Omdat de weggevallen wind het allemaal wat prettiger maakte dan gisteren heb ik wat meer tijd vrijgemaakt voor deze tekening: een vol uur, van 19.00uur tot 20.00uur. Toch was het nog steeds erg koud. Piepkleine details heb ik daardoor niet allemaal getekend, maar dat is bij wijze van spreken bij kamertemperatuur al bijna ondoenlijk!

Rupes Recta – de Rechte Muur op de Maan

woensdag, 1 februari, 2012

Rupes Recta, Deventer, 31-1-2012, 20.30h-20.50h, 75mm Polarex, 150x

Een kraakheldere vriesnacht. Temperatuur aan het begin van de avond al op -6 graden. Een snijdende wind uit het oosten. Geen weer om buiten te zijn, behalve als je gek bent. Blijkbaar was ik dat, want om 21.00 uur zat ik als een poolreiziger ingepakt achter de 75mm Polarex om de Maan te bekijken. De zonnestand zou op dat moment gunstig staan voor een merkwaardige structuur op het maansoppervlak: Rupes Recta, oftewel de “Rechte Muur”. Het is een zeer langerekte breuklijn in het zuidoosten van Mare Nubium. De breuk is meer dan 100km lang en ziet er uit als een plotseling hoogteverschil, een afgrond in de maanbodem. In werkelijkheid is de wand trouwens niet zo extreem steil als hij er vanaf de Aarde uitziet.

Gisteren stond de Zon zeer laag aan de westkant van de afgrond, waardoor het strijklicht het hoge deel verlicht, maar voorbij de afgrond de bodem niet meer raakt. Het lijkt alsof de Maan opeens ophoudt. De rand van de daarachter gelegen krater Birt wordt aan de bovenkant nog nét verlicht. Een mooi onderwerp voor een tekening. Maar man, wat was het koud! Met verkleumde vingers (ondanks de handschoenen) begon ik aan mijn schets. Ik had geen zin om een uur te priegelen bij die temperaturen dus het is een vrij grove, snelle tekening geworden. De seeing was slecht dus de vergroting bleef beperkt tot ong. 150x Ik heb getekend van 21.30uur tot 21.50uur. Toen vond ik het mooi geweest en heb ik alles gauw weer naar binnen getild. Maar ik heb er geen spijt van, want het beeld door de oude Polarex was prachtig! Misschien ga ik vanavond wel opnieuw de tuin in. Verwachte temperatuur: -9. Brrr!

(meer…)